>
Fa   |   Ar   |   En
   تاب ‏آوری محیطی در برابر مخاطرات سیلاب فروردین 1398 در شهر شیراز با رویکرد منظر، تئوری سیستم ‏ها و مدل Dpsir  
   
نویسنده اسدافروز آیدا ,متدین حشمت اله ,مثنوی محمدرضا ,منصوری امیر
منبع مديريت مخاطرات محيطي - 1399 - دوره : 7 - شماره : 1 - صفحه:55 -75
چکیده    منظر از مفاهیم چالش‏برانگیزی است که در دیسیپلین‏ها و در میان متخصصان مختلف به گونه‏های متفاوتی تعبیر شده است. این تفاوت‏ها دامنۀ وسیعی از معانی عینیت‏گرا تا ذهنیت‏گرا یا ترکیبی از این ‏دو را در خود دارد. این مقاله با پذیرفتن تعریف منظر به‌عنوان پدیده‏ای مرکب از عینیت و ذهنیت که مدعی نگاه کل‏نگر و سیستمی است، به ارزیابی تاب‏آوری منظر شیراز می‏پردازد. بسیاری از رویکردها مانند علم سیستم‏های پیچیده، دینامیک و آشوبناک و تاثیرگذاری پدیده‏هایی که اصطلاحاً قوی سیاه نامیده می‏شوند، قائل به دشواری یا عدم قطعیت در مدل‏سازی‏های موجودند. سیستم منظر در این پژوهش با همۀ اجزا و پیچیدگی‏هایش براساس تئوری سیستم، به‌عنوان جعبۀ سیاه در نظر گرفته شد. شهر شیراز برای مورد‏پژوهی با استناد به شواهدی که از سیل فروردین 98 شیراز به‏دست آمد و با استفاده از ترکیب روش aida و مدل dpsir، فرایندهایی در سیستم منظر شناسایی و نسبت تاب‏آوری با سیستم منظر و محیط تبیین شد. در نهایت براساس مشاهدات و مستندنگاری‏ها، 50 مصاحبۀ عمیق با مردم و تحلیل محتوای سه سخنرانی و چهار پنل تخصصی، وضعیت تاب‏آوری شیراز در برابر سیل تحلیل شد. یافته‏های این پژوهش نشان می‏دهد که در کل، با رویکرد کل‏نگر و سیستمی منظر، شهر شیراز در برابر سیل مهیب فروردین 1398 تاب‏آور بوده است. سیل، خسارات جانی و مالی زیادی در پی داشت، اما به ‏تحولات فرهنگی و رفتارهای اجتماعی که در روز رخداد سیل در شیراز اتفاق افتاد، سبب همبستگی و حس تعلق بیشتر مردم به شیراز شد. علاوه‌بر آن فعالیت‏های اجتماعی در کنار دیگر سازمان‏ها و نهادها به بازگشت سریع‏تر سیستم‏های اجتماعی و کالبدی آسیب‏دیده به حالت اول و شرایط پیش از وقوع سیل منجر شد. مشکلات اقتصادی مردم سیل‎‏زده علاوه‌بر حمایت سازمانی و نهادی و دولتی با مشارکت خیرین مرتفع شد. در واقع مزیت تاب‏آوری شیراز، همبستگی اجتماعی و فرهنگی مردم شیراز بود. به زبان دیگر، تاب‏آوری شیراز در برابر سیل فروردین 1398، به لحاظ فیزیکی از نوعی بازگشت به حالت اولیه و به لحاظ اجتماعی، از نوع حرکت به جلو است.
کلیدواژه تاب ‏آوری محیط و منظر، تغییرات آب‌و‌هوا، رویکرد سیستمی و کل‌نگر، رویکرد منظر، مخاطرات سیل فروردین 1398 شهر شیراز، مدل Dpsir
آدرس دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا, دانشکده معماری, ایران, دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا, دانشکده معماری, گروه معماری منظر, ایران, دانشگاه تهران, دانشکده محیط زیست، پردیس دانشکده فنی, گروه مهندسی طراحی محیط, ایران, دانشگاه تهران، پردیس هنرهای زیبا, دانشکده معماری, گروه معماری منظر, ایران
پست الکترونیکی amansoor@ut.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved