>
Fa   |   Ar   |   En
   آسیب‌پذیری زیرساخت‌های نواحی جنوبی استان خوزستان در شرایط تغییر اقلیم  
   
نویسنده رحیمی آرش ,برنا رضا ,مرشدی جعفر ,قربانیان جبرائیل
منبع مديريت مخاطرات محيطي - 1398 - دوره : 6 - شماره : 4 - صفحه:361 -376
چکیده    یکی از مهم‌ترین مباحث و چالش‌های پیش روی بشر، پدیدۀ تغییر اقلیم و اثرهای آن بر تاسیسات، صنایع و زیرساخت‌های یک مکان است. استان خوزستان و به‌‌خصوص بخش جنوبی آن از قطب‌های مهم صنعتی، تجاری و بندرگاهی کشور است. در دهۀ اخیر پدیده‌های جوی همچون ریزگردها، امواج گرمایی و بارش‌های سیل‌آسا سبب اختلال در فعالیت این زیرساخت‌ها و صنایع شده است. یکی از آثار تغییرات اقلیمی، نا‌هنجاری در شدت و تکرار وقوع فرین‌های اقلیمی است. هدف این پژوهش، آشکارسازی پهنه‌بندی آسیب‌پذیری زیرساخت‌های نواحی جنوبی استان خوزستان در شرایط تغییر اقلیم است. به این منظور ابتدا ایستگاه‌ها براساس دورۀ آماری مرتب شدند. هشت ایستگاه انتخاب شد و با استفاده از دو آزمون تحلیل روند یعنی آزمون تحلیل روند تخمینگر شیب سنس و آزمون تحلیل روند منکندال روند سری زمانی 29 سالۀ این عناصر در طی دورۀ آماری پایه (2017-1989)، بررسی شد. دوره تغییر اقلیم تحت دو سناریوی rcp4.5 و rcp8.5 گزارش پنجم cmip5 استخراج شد. با استفاده از الگوریتم ahp ماتریس مقایسۀ زوجی مخاطرات اقلیمی خسارت‌زا تشکیل شد. بعد از مشخص شدن وزن هر کدام از فاکتورها، در نرم‌افزار arcgis این وزن‌ها روی لایه‌های هر کدام از فاکتورهای اقلیمی اجرا شده و چهار پهنۀ خسارت‌زایی اقلیمی مشخص شد. براساس وزن نهایی به‌دست‌آمده از ماتریس مقایسۀ زوجی، سیلاب، گردوغبار و سپس امواج گرم به‌ترتیب با وزن نهایی 0.17، 0.16 و 0.15 بیشترین تاثیر را در شدت خسارت‌زایی اقلیمی برای زیرساخت‌های مختلف منطقه داشته‌اند. پهنۀ با قابلیت مخاطره‌زایی بسیار زیاد در بخش‌های شمالی و مرکزی منطقۀ تحقیق دیده می‌شود. طبقۀ دارای خسارت‌زایی اقلیمی کم منطبق بر غربی‌ترین بخش از منطقۀ تحت مطالعه است. تنش‌های حرارتی ناشی از موج گرم و شرجی در این منطقه کم‌رنگ‌تر است، اما گردوغبار و بارش‌های رگباری منجر به سیل در این پهنه از مخاطرات اقلیمی مهم به شمار می‌رود.
کلیدواژه آسیب‌پذیری، استان خوزستان، تغییر اقلیم، زیرساخت، نواحی جنوبی
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی وحد اهواز, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز, گروه جغرافیا, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز, گروه جغرافیا, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز, گروه جغرافیا, ایران
پست الکترونیکی ghorbanian@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved