اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر توجه و مهارت‌ ارتباطی کودکان با آسیب شنوایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازی‌درمانی شناختی رفتاری بر توجه و مهارت‌ ارتباطی در کودکان با آسیب شنوایی انجام شد. روش این پژوهش‌‌ نیمه آزمایشی‌ از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه می‌باشد. جامعه آماری شامل کودکان 4 تا 8 ساله با آسیب شنوایی مراجعه‌کننده به مراکز توانبخشی شنیداری شهر شیراز است که از بین آنها 30 کودک به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش(15 نفر) و گواه (15 نفر) جاگماری شدند. ابزارهای که در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفت، پرسشنامه کانرز فرم والد (1998) و پرسشنامه مهارت‌های اجتماعی گرشام و الویت (1990) می‌باشد. بعد از جاگماری کودکان از والدین هر دو گروه پیش آزمون گرفته شد؛ سپس کودکان گروه آزمایش، مداخله بازی‌درمانی شناختی رفتاری طی 8 جلسه 30 تا 45 دقیقه‌ای دریافت کردند؛ در پایان جلسه هشتم مجددا از والدین هر دو گروه پس‌آزمون گرفته شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها توسط نرم افزارspss24  و با استفاده از روش تحلیل کوواریانس انجام شد. یافته ها نشان داد برنامه بازی درمانی شناختی رفتاری بر نارسایی توجه (0.001> p)کاهش معناداری داشته و همچنین سبب افزایش معنا‌دار در مهارت‌ ارتباطی کودکان با آسیب شنوایی گشته است. بنابر یافته های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت بازی درمانی شناختی رفتاری می‌تواند باعث افزایش میزان توجه و سطح مهارت‌ ارتباطی و کاهش مشکلات رفتاری در کودکان با آسیب شنوایی گردد. از این رو، پیشنهاد می‌شود که در مراکز توان‌بخشی و کلینیک‌های گفتاردرمانی، این مداخله به‌عنوان یک روش مکمل در کنار سایر برنامه‌های توان‌بخشی استفاده شود.

the effectiveness of cognitive behavioral play therapy on attention and communication skills in children with hearing impairment

the present study aimed to investigate the effectiveness of cognitive behavioral play therapy on attention and communication skills in children with hearing impairment. this research employed a quasi-experimental design with a pre-test–post-test control group. the statistical population consisted of children aged 4 to 8 years with hearing impairment who were referred to auditory rehabilitation centers in shiraz. from this population, 30 children were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental (n = 15) and control (n = 15) groups. the instruments used in this study included the conners parent rating scale (1998) and the social skills rating system by gresham and elliott (1990). following group assignment, a pre-test was administered to the parents of both groups. the experimental group then received cognitive behavioral play therapy intervention over eight sessions, each lasting between 30 to 45 minutes. upon completion of the eighth session, a post-test was conducted with the parents of both groups. data analysis was performed using spss version 24 and the analysis of covariance (ancova) method. the findings indicated that the cognitive behavioral play therapy program significantly reduced attention deficits (p < 0.001) and led to a meaningful improvement in communication skills among children with hearing impairment. based on the results, it can be concluded that cognitive behavioral play therapy may enhance attention and communication skills while reducing behavioral problems in children with hearing impairment. therefore, it is recommended that this intervention be considered as a complementary approach alongside other rehabilitation programs in speech therapy clinics and rehabilitation centers.