اثربخشی برنامه تنظیم هیجان خانواده‌محور مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی یکپارچه نگر بر مشکلات درون‌نمود و برون‌‌نمود نوجوانان تیزهوش در معرض مشکلات هیجانی و رفتاری

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه تنظیم هیجان خانواده‌محور مبتنی بر رویکرد فراتشخیصی یکپارچه نگر بر مشکلات درون‌نمود و برون‌نمود نوجوانان تیزهوش در معرض مشکلات هیجانی و رفتاری بود. روش پژوهش حاضر، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و مرحله پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را 163 نفر از نوجوانان تیزهوش دختر مشغول به تحصیل در مقطع متوسطه دوم در سال 1403-1402 در استان کردستان شهرستان مریوان تشکیل دادند. نمونه پژوهش شامل 30 نفر از نوجوانان با درنظرگرفتن ملاک‌های ورود بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند به‌عنوان گروه نمونه انتخاب و در دو گروه (15 نفر گروه آزمایش و 15 نفر گروه گواه)گمارش تصادفی شدند. ابزارهای پژوهش شامل نسخه پنجم هوش آزمای تهران استنفورد- بینه افروز و کامکاری (tsb)، نظام سنجش مبتنی بر تجربه آشنباخ و رسکولار (ysr) بود. برنامه تنظیم هیجان خانواده‌محور در قالب 12 جلسه 90 دقیقه ای بر روی گروه آزمایش اجرا شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از طریق نرم‌افزار (spss) نسخه 28 در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی انجام پذیرفت. اثربخشی مداخله بر متغیرها با آزمون تحلیل واریانس آمیخته بررسی شد. یافته ها نشان داد مداخله برنامه تنظیم هیجان خانواده محور توانست موجب بهبود و کاهش مشکلات درون‌نمود و برون‌نمود در شرکت کنندگان شود (0.05>p). با توجه به اثربخشی برنامه تنظیم هیجان خانواده‌محور برکاهش نشانه‌های درون‌نمود و برون‌نمود نوجوانان تیزهوش در معرض آسیب مشکلات هیجانی و رفتاری، پیشنهاد می‌شود متخصصان، درمانگران و معلمان از برنامه تنظیم هیجان خانواده‌محور باهدف کاهش نشانه‌های درون‌نمود و برون‌نمود نوجوانان تیزهوش نوجوانان تیزهوش در معرض آسیب مشکلات هیجانی و رفتاری استفاده نمایند. 

the effectiveness of a family-based emotion regulation program grounded in an integrative transdiagnostic approach on internalizing and externalizing problems in gifted adolescents at risk of emotional and behavioral problem

the present study aimed to investigate the effectiveness of a family-based emotion regulation program grounded in an integrative transdiagnostic approach on internalizing and externalizing problems in gifted adolescents at risk of emotional and behavioral problem. this research employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and follow-up phases. the statistical population consisted of 163 gifted female high school students enrolled during the 2023–2024 academic year in marivan, kurdistan province. a sample of 30 adolescents meeting the inclusion criteria was selected through purposive sampling and randomly assigned to two groups: experimental (n = 15) and control (n = 15). research instruments included the fifth edition of the tehran–stanford–binet intelligence scale (tsb) by afrooz and kamkari, and the youth self-report (ysr) developed by achenbach and rescorla. the family-based emotion regulation program was implemented over 12 sessions, each lasting 90 minutes, for the experimental group. data analysis was conducted using spss version 28, employing both descriptive and inferential statistics. the effectiveness of the intervention was assessed through mixed anova. findings indicated that the intervention significantly improved and reduced internalizing and externalizing problems among participants (p < 0.05). given the effectiveness of the family-based emotion regulation program in alleviating symptoms of emotional and behavioral problems in gifted adolescents at risk, it is recommended that professionals, therapists, and educators utilize this program to support this vulnerable population