تدوین و اعتباریابی بسته توانبخشی شناختی مبتنی بر مترونوم و اثربخشی آن بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان نارساخوان

این پژوهش با هدف تدوین و اعتباریابی بسته‌ توانبخشی شناختی مبتنی بر مترونوم و تعیین اثربخشی آن بر کارکردهای اجرایی کودکان نارساخوان انجام شد. روش پژوهش از نوع پژوهش‌ آمیخته اکتشافی بود. در بخش کیفی، بسته‌ مداخله توانبخشی شناختی مبتنی بر مترونوم به روش فراترکیب بر اساس مقالات پایگاه‌های اطلاعاتی از سال 2000 تا 2024 تدوین و توسط اساتید این حیطه تایید شد. در بخش کمّی، با روش نیمه‌آزمایشی، طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه، 30 پسر 9 تا 11 ساله‌ی مبتلا به نارساخوانی در سال 1403 به روش در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی و برنامه‌ی مداخله در 15 جلسه یک ‌ساعته اجرا شد. داده‌ها با استفاده از مقیاس کارکردهای اجرایی-بریف (brief) جمع‌آوری شد. اعتبار بسته‌ تدوین شده با روش تحلیل مضمون و اثربخشی آن با روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و تحلیل کواریانس چندمتغیره در نرم‌افزار spss نسخه 24 تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد میانگین ضریب نسبی روایی محتوا و شاخص روایی محتوای بسته‌ تدوین شده، به ترتیب برابر با 0.95 و 0.98 و ضریب هولستی برابر با 0.78 بود که نشان داد مداخله از اعتبار مناسبی برخوردار است. یافته‌های آماری، تغییرات معنادار کارکردهای اجرایی و مولفه‌های آن را در مراحل پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه نشان داد. می توان نتیجه گرفت که ‌بسته‌ توانبخشی شناختی مبتنی بر مترونوم بر کارکردهای اجرایی کودکان نارساخوان موثر بوده و می‌توان در بهبود کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به نارساخوانی از آن استفاده کرد.

developing and validation of a metronome-based cognitive rehabilitation package and its effectiveness on the executive functions of students with dyslexia

this study aimed to develop and validate a metronome-based cognitive rehabilitation package to assess its effectiveness on the executive functions of children with dyslexia. the research utilized an exploratory mixed-methods approach. in the qualitative phase, the cognitive rehabilitation intervention package was created through a meta-synthesis method, drawing on articles published between 2000 and 2024. this package was subsequently approved by experts in the field. in the quantitative phase, a quasi-experimental design featuring a pretest-posttest with a control group was employed. a total of 30 boys aged 9 to 11 with dyslexia were selected in 1403 using a convenience sampling method and randomly assigned to either the experimental or control group. the intervention program was implemented over 15 one-hour sessions. data collection was conducted using the executive functions-brief scale (brief). the validity of the developed package was assessed through content analysis, while its effectiveness was evaluated using repeated measures analysis of variance and multivariate analysis of covariance, performed with spss version 24 software. the findings indicated that the average relative content validity coefficient and content validity index of the developed package were 0.95 and 0.98, respectively, with a holst coefficient of 0.78, demonstrating that the intervention possesses appropriate validity. statistical analyses revealed significant improvements in executive functions and their components at the post-test and one-month follow-up stages for the experimental group compared to the control group. in conclusion, the metronome-based cognitive rehabilitation package is effective in enhancing the executive functions of children with dyslexia and can be utilized to support these children’s cognitive development.