آموزش فرزندپروری مبتنی بر هشیاری در لحظه‌ها به مادران و بررسی اثربخشی آن بر سازگاری اجتماعی و تنظیم هیجان دختران نوجوان در معرض خطر

هدف پژوهش حاضر، آموزش فرزندپروری مبتنی بر هشیاری در لحظه‌ها به مادران و بررسی اثربخشی آن بر سازگاری اجتماعی و تنظیم هیجان دختران نوجوان در معرض خطر آنها بود. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و روش اجرا نیمه آزمایشی، طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون- پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای دختر نوجوان در معرض خطر دوره اول متوسطه پایه هشتم و نهم مدارس دولتی منطقه 2 شهر تهران و دختران نوجوان آنها در سال تحصیلی 1403-1402 بودند. که از بین آنها نمونه ای به حجم 30 نفر (30 دختر نوجوان در معرض خطر به همراه مادران شان، جمعا 60 نفر) به روش هدفمند انتخاب شدند و به‌صورت گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. پیش از مداخله از هر دو گروه پیش آزمون گرفته شد، سپس مادران گروه آزمایش به‌صورت گروهی و هفتگی در 8 جلسه 90 دقیقه ای تحت آموزش فرزندپروری مبتنی بر هشیاری در لحظه‌ها قرار گرفتند. پس از پایان جلسات مداخله‌ای از هر دو گروه دانش‌آموزان پس‌آزمون به عمل آمد و یک ماه بعد از پایان مداخله به‌منظور اجرای پیگیری پرسشنامه‌ها مجدداً بین دو گروه آزمایش و گواه پخش شد. ابزارهای به‌کاررفته در پژوهش مقیاس تنظیم هیجان (erq) و پرسشنامه سازگاری اجتماعی (saq) بود. به‌منظور تحلیل داده‌ها از نسخه 24 برنامهspss استفاده شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد فرزندپروری مبتنی بر  هشیاری در لحظه‌ها به مادران دارای دختران نوجوان در معرض خطر باعث افزایش میانگین متغیر سازگاری اجتماعی و تنظیم هیجان در دختران نوجوان در معرض خطر آن‌ها در گروه آزمایش در مرحله پس آزمون نسبت به مرحله پیش‌آزمون شده است و اثربخشی برنامه تا مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به روان شناسان تربیتی و مشاوران مدارس جهت آموزش فرزندپروری مبتنی بر هشیاری در لحظه‌ها  به‌منظور افزایش سازگاری اجتماعی و تنظیم هیجان نوجوانان در معرض خطر یاری رساند.

mindfulness-based parenting training for mothers and investigating its effectiveness on social adjustment and emotion regulation of adolescent girls at risk

the aim of the present study was to teach mindfulness-based parenting to mothers and investigate its effectiveness on social adjustment and emotion regulation of at-risk adolescent girls. the present study was applied in terms of its purpose and quasi-experimental in terms of its method with a pre-test-post-test-follow-up design with a control group. the statistical population included all mothers with at-risk adolescent girls in the first year of the eighth and ninth grades of public schools in tehran’s district 2 and their adolescent daughters in the academic year 1402-1403. from among them, a sample of 30 people (30 adolescent girls with their mothers, a total of 60 people) was purposively selected and randomly assigned to two experimental and control groups. before the intervention, a pre-test was taken from both groups, then the mothers of the experimental group underwent mindfulness-based parenting training in groups and weekly in 8 90-minute sessions. after the end of the intervention sessions, a post-test was administered to both groups of students, and one month after the end of the intervention, the questionnaires were distributed again between the experimental and control groups for follow-up. the instruments used in the study were the emotion regulation scale (erq) and the social adjustment questionnaire (saq). spss version 24 was used to analyze the data. the results of the analysis of variance test showed that mindfulness-based parenting for mothers of at-risk adolescent girls increased the mean of social adjustment and emotion regulation in their at-risk adolescent girls in the experimental group in the post-test phase compared to the pre-test phase, and the effectiveness of the program was stable until the follow-up phase. the findings of this study can help educational psychologists and school counselors to teach mindfulness-based parenting to increase social adjustment and emotion regulation in adolescents.