اثربخشی درمان تعامل والد- کودک بر اساس رویکرد آیبرگ بر اضطراب و مهارت‌های اجتماعی کودکان با ناتوانی هوشی و رشدی

هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی درمان تعامل والد-کودک بر اساس رویکرد آیبرگ بر اضطراب و مهارتهای اجتماعی کودکان با ناتوانی هوشی و رشدی بود. روش این مطالعه از نوع تک‌آزمودنی، در سه مرحله خط پایه، مداخله و پیگیری صورت گرفت. جامعه آماری شامل مادران دارای کودک با ناتوانی هوشی و رشدی و فرزندان آنها در شهر اصفهان بود که از میان آنها، سه نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. قبل اجرای مداخله، شرکت‌کنندگان در 3مرتبه با استفاده از مقیاس اضطراب کودکان پیش ازدبستان اسپنس(pas) و پرسشنامه مهارتهای اجتماعی ماتسون(messy) موردارزیابی قرار گرفتند. سپس، برنامه درمانی تعامل والد-کودک بر اساس رویکرد آیبرگ در 15 جلسه 45 دقیقه‌ای برای مادران و فرزندان آنان اجرا شد و در طول جلسات، 6 مرتبه با استفاده از ابزارهای مذکور موردارزیابی قرار گرفتند. همچنین، پس از پایان جلسه، جهت بررسی ماندگاری تاثیر مداخله، 2مرتبه دیگر موردارزیابی قرار گرفتند. در نهایت، داده‌ها با استفاده از روش تحلیل دیداری و اندازه اثر مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌های به دست‌آمده نشان داد که اضطراب هر سه آزمودنی نسبت به خط پایه کاهش و مهارتهای اجتماعی آن‌ها نسبت به خط پایه افزایش داشته است؛ به طوریکه اندازه اثر متغیر اضطراب برای آزمودنی اول تا سوم به ترتیب 62/ 1، 41/ 1 و 63/ 1 گزارش شد. در متغیر مهارت‌های اجتماعی نیز، اندازه اثر به ترتیب برابر با 11/ 1، 47/ 1 و 58/ 0 گزارش گردید. بنابراین، نتایج نشان داد که می‌توان از درمان تعامل والد-کودک بر اساس رویکرد آیبرگ جهت بهبود اضطراب و مهارت‌های اجتماعی کودکان با نا‌توانی هوشی و رشدی بهره گرفت.

effectiveness of parent-child interaction therapy based on eyberg’s approach on anxiety and social skills of children with intellectual and developmental disability

the purpose of the present study was to investigate the effectiveness of parent-child interaction therapy based on eyberg’s approach on the anxiety and social skills of children with intelligence and developmental disability. the method of this study was the single subject, in three stages of baseline, intervention and follow-up. the statistical population included all mothers having children with intellectual and developmental disability and their children in isfahan city, from among them,, 3boys were selected by purposive sampling method. before implementing the intervention, the participants were evaluated 3times using spence’s preschool anxiety scale(pas) and matson’s social skills questionnaire(messy). then, the eyberg’s mother-child interaction therapy was performed for them in 15 sessions of 45 minutes, and during the sessions, they were evaluated 6 times using the mentioned tools. moreover, after the end of the session, in order to check the durability of the intervention, they were evaluated 3more times. finally, the data was analyzed using the method of visual analysis and effect size. the findings indicated that the anxiety of all three subjects decreased compared to the baseline and their social skills increased compared to the baseline. so that the effect size of the anxiety variable was reported for the first to third subject 1.62, 1.41 and 1.63 . in the variable of social skills, the effect size was reported 1.11, 1.47 and 0.58, respectively. therefore, the results suggest that the parent-child interaction therapy based on eyberg’s approach can be used to improve children’s anxiety and social skills by intelligence and development.