زیباشناسیِ اکنون در جهان بودلر: وارونه‌سازیِ تعالیِ افلاطونی

مقالۀ حاضر با روش کتابخانه‌ای و رویکرد بینارشته‌ای بر رابطۀ دیدگاه افلاطون و بودلر دربارۀ اثر زیباشناختی متمرکز است. اعتقاد افلاطون به «هنر همچون بازنمایی» قرون دراز بر تفکر غربی حاکم بوده است. این نظریه، زیبایی را تابع حقیقت و بازنمایی آن می‌سازد. اگر حقیقت نزد افلاطون کلی و ثابت و ابدی است، آنگاه زیبایی اصیل نیز باید همین ویژگی‌ها را داشته باشد. بودلر نخستین متفکری بود که با اعتقاد به جنبۀ فرّار و گذرایِ زیبایی، علیه سنت طولانی افلاطونی شورید. هنرمندِ بودلری شکاف افلاطونی میان امر ابدی و امر زمانمند را انکار می‌کند، دقیقاً همان چیزهایی را درآغوش می‌کشد که افلاطون سایه و شبح می‌نامید. ابدیت و زمان به آشتی می‌رسند. از دید بودلر، برخلاف نظر افلاطون، زیبایی به معنای تعالی از امر اینجایی و اکنونی نیست. برعکس، زیباییِ هرچیز ریشه در «حال بودن» آن دارد. بودلر مفهوم «تعالی همچون حلول» را دربرابر مفهوم افلاطونی از «تعالی همچون فراروی و تفوق» می‌نهد. بدین‌معنا، هر سنتی مدرنیتۀ خودش را دارد و هنرمند اصیل کسی است که این مدرنیتۀ خود را کشف کند. بودلر با نظریۀ افلاطون دربارۀ «هنر همچون بازنمایی» مخالفت می‌ورزد، زیرا امر نو یا همان امر خاص و منحصربه‌فرد نمی‌تواند محصول بازنمایی باشد. نظر منفیِ بودلر نسبت به عکاسی را باید در همین مخالفت با بازنمایی دانست. در نگاه بودلر، رابطۀ افلاطونیِ فلسفه و هنر وارونه می‌شود و این فلسفه است که جنبۀ زیباشناختی پیدا می‌کند.

the aesthetics of the present in baudelaire: reversing platonic transcendence

this article employs a library-based methodology and an interdisciplinary approach to examine the relationship between plato’s and baudelaire’s views on aesthetic works. plato’s belief in “art as representation” has dominated western thought for centuries. this theory subordinates beauty to truth and its representation. if, for plato, truth is universal, constant, and eternal, then authentic beauty must also possess these characteristics. baudelaire was the first thinker to rebel against this longstanding platonic tradition, advocating, instead, for the fleeting and transient nature of beauty. the baudelairean artist denies the platonic divide between the eternal and the temporal, embracing precisely those elements plato considered mere shadows and illusions. from baudelaire’s perspective, contrary to plato’s view, beauty does not signify transcendence beyond the here and now. on the contrary, the beauty of anything lies in its “being present.” baudelaire replaces plato’s concept of “transcendence as surpassing and superiority” with “transcendence as immanence.” in this sense, every tradition has its modernity, and the authentic artist is the one who discovers this modernity. baudelaire opposes plato’s theory of “art as representation” because the novel—that is, the unique and individual—cannot arise from representation. baudelaire’s negative view concerning photography can also be traced to this opposition to representation. for baudelaire, the platonic relationship between philosophy and art is reversed, where philosophy itself assumes an aesthetic dimension.