آیا او با کُشته‌شدن می‌میرد؟ «مسئله این است»: تطبیقی لکانی از پدرکشی در هملت اثر ویلیام شکسپیر و غراب جندون اثر امیرحسین الهیاری

پژوهش حاضر، با بهره‌گیری از مفاهیم «تمناطلبی» و «نام پدر» از منظر ژک لکان، به مطالعۀ غراب جندون اثر امیرحسین الهیاری و هملت اثر ویلیام شکسپیر می‌پردازد. این جستار روایت پدرکشی را بررسی می‌کند و خوانشی از سازوکار «نام پدر» ارائه می‌دهد. پژوهش حاضر به نقش مادر یا مادرنماد در تسریع سقوط پدر یا پدرنماد می‌پردازد و چگونگی مغلوب شدن شخصیت‌های «هملت» و «خان‌زاده» را دربرابر «نام پدر» واکاوی می‌کند. برای تبیین این گزاره‌ها، این پژوهش با بهره‌گیری از مفاهیم روانشناختی لکانی، به شیوه‌ای تطبیقی مفاهیم «تمنا» و «نام پدر» را در شخصیت‌های «خان‌زاده» و «هملت» مطالعه می نماید. تحقیق حاضر نشان می دهد که معضل «هملت» درواقع جدا کردن خود از تمناطلبی دیگری (مادر) و تحقق بخشیدن به تمنای خود است؛ همچنین، پدرکشی «خان‌زاده» را می‌توان متاثر از داستان های دایۀ خود، «ماه‌باجی»، و در راستای تمناطلبی مادر دانست. مطالعۀ تطبیقی حاضر، وجه تمایز «خان‌زاده» و «هملت» را در پالوده شدن فانتزی «هملت» به‌واسطۀ سوگواری و مواجهه با مرگ می‌بیند؛ «خان‌زاده»، با اعتقاد به جهانی دیگر، تا جان در بدن دارد از نابودی سرزمین پدری و خودتخریبی دست برنمی‌دارد. لیکن، علی‌رغم تفاوت‌های آشکار در تجلی سرنگونی پدرنماد در این دو اثر، خللی در سلطۀ همه‌جانبۀ «نام پدر» به چشم نمی خورد.

will he die by being killed? “that is the question”: a comparative lacanian reading of patricide in william shakespeare’s hamlet and amirhossein allahyari’s qorab jendun

informed by the lacanian conceptualisation of “desire” and “the name-of-the-father,” this article investigates amirhossein allahyari’s qorab jendun and william shakespeare’s hamlet. the present study dialogically investigates the narrative of patricide, and offers insight into the mechanisms of the name-of-the-father. the present study sheds light on the role of the (m)other or mother figure in facilitating the removal of the father or father figure, and gives a psychological sketch of the mechanism through which hamlet and khanzadeh are already engulfed by the name-of-the-father. this study draws upon thematic textual analysis and lacanian psychoanalysis to comparatively analyse the concepts of “desire” and the “name-of-the-father,” and their ramifications in the two works. this article concludes that hamlet’s dilemma is about separating himself from the demand of the (m)other and realising his own desire. along the same line, khan zadeh’s act of patricide, affected by mah baji’s toxic narrative, is in accordance with his unconscious conceptualisation of the desire of the (m)other. this comparative study pinpoints their differentiation in hamlet’s fantasised and superficial catharsis through mourning and facing death; against khan zadeh’s firm belief in an afterlife where his (m)other awaits him, which leads to self-destruction and demolition of his fatherland. however, despite the apparent fall of the father figure in two very different structures of narrative and society, the reign of the name-of-the-father remains intact.