تحلیل نقادانه-شناختی گفتمان سه رئیس جمهور ایران درباره‌ منازعه فلسطین- اسرائیل: مطالعه‌ موردی سخنرانی‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد از 1377تا 1398

پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد هارت (2010)  است که در آن ابزارهای زبان‌شناسی شناختی با تحلیل گفتمان نقادانه تلفیق شده است. بر این اساس، مجاز مفهومی (ردن و کوچش، 1999) در کنار مفهوم خصومت‌سازی (لاکلا و موف، 2001) قرار می‌گیرد تا به این پرسش پاسخ داده شود که زبان‌شناسی شناختی چگونه می‌تواند به خدمت تحلیل گفتمان نقادانه درآید و تحلیلی خرد به کلان ارائه دهد. بدین منظور، پیکره‌ای متشکل از سخنرانی‌های سه رئیس جمهور ایران (سیدمحمد خاتمی، محمود احمدی‌نژاد و حسن روحانی) در مجمع عمومی سازمان ملل متحد از سال 1377 تا 1398 با تمرکز بر مناقشه‌ فلسطین-اسرائیل واکاوی شد تا با استفاده از یک تحلیل سه‌سطحی ماهیت گفتمان هر یک از روسای جمهور ایران در قبال این مناقشه آشکار گردد. در این راستا، سطح خرد تحلیل روابط مجازآفرین را در بر می‌گیرد. در سطح میانه، تفسیری گفتمان‌مدار از این روابط به‌دست داده می‌شود، و در سطح کلان به تبیین نقادانه- شناختی مفاهیم خصومت‌سازانه‌ میان گفتمان‌های رقیب پرداخته می‌شود. یافته‌های این پژوهش کارآمدی چنین تلفیقی  را اثبات می‌کند و نشان می‌دهد که هر سه گفتمان‌ مجاز را به‌کار می‌گیرند تا ابعاد خاصی از هویت برون‌گروه مشترک‌شان (اسرائیل) را در پیش‌زمینه قرار دهند و به این ترتیب به برجسته‌سازی ویژگی‌های منفی این دگر مشترک بپردازند. به بیان دیگر، در هر سه گفتمان از روابط مجازآفرین استفاده می‌شود تا رفتارهای این دگر مشترک به مثابۀ کلیشه‌های هویتی ثابت این موجودیت به تصویر کشیده شوند.

a cognitive critical discourse analysis of iran’s three presidents toward palestine-israel conflict: a case study of the statements made in the united nations general assembly from 1998 to 2019

this study is based on hart’s approach (2010) which combines the tools of cognitive linguistics with critical discourse analysis. accordingly, conceptual metonymy (radden kövecses, 1999) along with the concept of antagonism (laclau mouffe, 2001) is used to answer the question “how cognitive linguistics can be applied in critical discourse analysis and present a micro to macro analysis”. to this end, a corpus made of the iranian presidents’ (mohammad khatami, mahmoud ahmadinejad hassan rouhani) statements in the united nations general assembly from 1998 to 2019 was studied with a focus on israel-palestine conflict to discover the nature of each president’s discourse toward the conflict, using a three-level analysis. the micro level includes analyzing the metonymic relationships. at the meso level, a discursive interpretation is presented based on those relationships, and the macro one is a critical-cognitive explanation of the antagonistic concepts of the competing discourses. the findings approve the efficiency of such a combination and demonstrate that the three discourses use metonymy to foreground the identity-related dimensions of their common other (israel) in order to highlight its negative traits. also the metonymic relationships are used by each of the three discourses to make a cliché of the actions of that other.