مدل مفهومی امنیت اقتصادی در آموزه‌های حکمرانی امام علی (ع) بر پایه تحلیل محتوای نامه های مرتبط نهج البلاغه

تامین و تثبیت امنیت اقتصادی در حاکمیت‌ها، وابسته به یک مدل مفهومی است و لازمه تحصیل این مدل نیز آگاهی از متغیرهای امنیت اقتصادی و اولویت‌ هر یک از آن‌ها بر دیگری است. امام علی (ع) به عنوان یک نظریه‌پرداز اسلامی، جامعه‌ای دچار ناامنی اقتصادی از حاکمان قبلی تحویل گرفت و سعی کرد تا با کاربست مدلی مفهومی این ناامنی را رفع کند. تحصیل این مدل و آگاهی از متغیرهای امنیت اقتصادی و اولویت‌ هر یک از آن‌ها بر دیگری با بررسی سخنان این امام امکان‌پذیر است. پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوا و تنها با بررسی نامه‌های مرتبط نهج‌البلاغه، درصدد تبیین متغیرهای امنیت اقتصادی و اولویت هر یک از آن‌ها بر دیگری و نیز ترسیم مدل مفهومی این نوع امنیت در حکومت امام علی (ع) است. بر اساس تحلیل‌ها، پنج متغیر ناظر به: فرهنگ عمومی، قانون‌گذاری، منابع، اجرا و نظارت بدست آمد که در مرحله ترسیم مدل مفهومی در سه گام: برنامه‌ریزی (48 %)، اقدام (25 %)، بررسی (27 %) قرار گرفتند. این مدل بیان می‌دارد که در حکومت امام علی (ع) ابتدا با فرهنگ‌دهی (تمرکز حداکثری بر امانت‌داری و مواسات مالی)، قانون‌گذاری (تمرکز حداکثری بر تصویب قوانین با قابلیت اجرا)، منابع‌دهی (تمرکز حداکثری بر منابع انسانی)، برنامه‌ای برای اجرا فراهم شد. سپس در مرحله اجرا، مجریان تمرکز حداکثری خود را بر آموزش و توسعه شهری قرار دادند. ناظران در مرحله نظارت نیز با تمرکز حداکثری بر برخورد با مفسد اقتصادی، همیار مسئولان اجرایی شدند.

a conceptual model of economic security in the governance teachings of imam ali (as) based on content analysis of related letters in nahj al-balagha

ensuring and stabilizing economic security within governances is dependent on a conceptual model, and acquiring this model requires an understanding of the variables of economic security and the prioritization of each variable over the others. imam ali (as), as an islamic theorist, inherited a society plagued by economic insecurity from previous rulers and sought to address this insecurity through the application of a conceptual model. the development of this model and the understanding of the variables of economic security, along with their prioritization, can be achieved by examining the statements of this imam. this research employs content analysis, focusing solely on the letters related to nahj al-balagha, to elucidate the variables of economic security and the prioritization of each, as well as to outline a conceptual model of this type of security in the governance of imam ali (as). based on the analyses, five variables were identified: public culture, legislation, resources, implementation, and oversight. in the conceptual model, these variables were categorized into three stages: planning (48%), action (25%), and review (27%). this model indicates that in the governance of imam ali (as), the initial focus was on cultural development (maximal emphasis on trustworthiness and financial solidarity), followed by legislation (maximal emphasis on enacting executable laws), and resource allocation (maximal emphasis on human resources) to prepare a program for implementation. subsequently, in the implementation phase, executors concentrated their efforts on education and urban development. in the oversight phase, observers maximized their focus on addressing economic corruption, thereby assisting the executive authorities.