روش شناسی نقد حدیث غدیر در کتب کلامی اهل سنت (سده 5-8 هجری قمری)

در منابع کلامی شیعه و اهل سنت، احادیثی در خصوص جانشینی پیامبر اکرم (ص)، مطرح شده که مورد نقد هم قرار گرفته‌اند، اما سوال این است که، چرا در احادیثی که در کتب حدیثی فریقین وجود دارد، و در کتب کلامی آن‌ها نیز کم و بیش پذیرفته شده‌اند مانند حدیث غدیر، اختلاف‌های زیادی وجود دارد و به نتیجه‌ی یکسانی در مورد جانشینی پیامبراکرم (ص) منتهی نمی‌شود؟ این مقاله در مقام آن است که با توصیف و تحلیل روش و محتوای منابع کلامی اهل سنت،نشان دهد بخش محسوس این اختلاف همان است که تحت عنوان «روش‌های نقد» از آن یاد می‌شود و بخش زیرین و اساسی، مبناهای کلامی در مساله‌یامامت وویژگی‌های آن است. این نوشتار بر آن است که بحث را در «سطح محسوس» که ظهور بیشتری دارد، پی‌گیری نماید. با بررسی روش‌های نقد انجام شده درمورد حدیث غدیر، مشخص می‌شود که متکلمان اهل سنت از سه شیوه‌ی نقد محتوایی، سندی و متنی، استفاده کرده‌اند که بیشترین بهره، مربوط به نقد محتوایی است. در نقد محتوایی، نقدهای لغوی و ادبی و پس از آن نقد عقلیبالاترین آمار را دارند. با تامل در این نقدها به روشنی می‌توان تاثیر پیش‌فرض‌ها و مبانی پذیرفته شده‌ی کلامی را مشاهده کرد و این‌چنین به نظر می‌رسد که نقدهای انجام شده در راستای رسیدن به یک هدف از پیش تعیین شده، صورت پذیرفته‌اند.

methodology of the hadith of ghadeer in sunni theological sources during the 5th to 8th centuries ah

there are hadiths mentioned in shia and sunni theological sources regarding the succession of the holy prophet which have been criticized. however, the question is why there are significant differences and conflicting results among hadiths mentioned in farighain hadith books, such as the hadith of gadeer, that are almost accepted in related theological sources? this article aimed at showing the perceptible parts of these differences that are respectively referred to as the &methods of criticismand basic parts are related to theological foundations of imamate and its characteristics. this purpose is achieved through describing and analyzing the methods and contents of sunni theological sources. also, it aims at pursuing the perceptible level, which is more prominent. evaluating the methods of criticism carried out on the hadith of gadeer, it is found that the sunni theologians have applied the content, documentary, and textual criticism methods. considering the former method, the lexical, literary, and rational criticisms are associated with the highest statistics, respectively. taking the mentioned criticism methods into consideration, the impacts of accepted verbal assumptions and foundations are clearly observed and it seems that the criticisms have been carried out with the purpose of achieving a predetermined goal.