اعتبارسنجی عبارت «یَروِی عَنِ الضُّعَفاء» در شخصیت رجالی «احمدبن محمد بن خالد برقی» با تکیه بر کتاب «المحاسن»

کتاب روایی «المحاسن» احمدبن‌محمد‌بن‌خالد برقی (متوفی274ق) به‌ عنوان یکی از منابع اصیل در نگارش کتب اربعه اولیه هم‌چون «الکافی» و «من لا یحضره الفقیه» بوده است. نویسنده کتاب با وجود این‌که در بین علمای رجالی از توثیق و وثاقت برخوردار می‌باشد اما از برخی مشایخ ضعیف، نقل حدیث داشته و درباره وی گفته‌اند: «یَروِی عَنِ الضُّعَفاء» که این ویژگی موجب نقد وی و چرایی نقل از ضعفاء شده است. بدین‌جهت مقاله حاضر به‌ روش توصیفی- تحلیلی درصدد راستی‌آزمایی عبارت مربوطه درباره احمدبن‌محمد‌بن‌خالد برقی است و این‌که چگونه شخصی می‌تواند توثیق شود در حالی‌که از مشایخی ضعیف در کتاب «المحاسن» استفاده نموده است. نتایج نشان می‌دهد که علمای رجالی متقدم و متاخر جز درباره شخصیت «ابوسُمینه» و «عبدالرحمان‌بن‌حماد»، در مورد دیگر مشایخ ضعیف اتحاد و هماهنگی ندارند و اعتقاد به‌ضعف مشایخ کتاب «المحاسن» توسط برخی از علمای متاخر نیز، نقل قول از ابن‌غضائری و بدون تحلیل است. هم‌چنین علت ضعف برخی از مشایخ بررسی‌شده از نوع غلو نسبی می‌باشد. بنابراین می‌توان گفت که کاربست عبارت «یَروِی عَنِ الضُّعَفاء» درباره شخصیت رجالی ایشان چندان صحیح نیست. رویکرد برقی در استفاده از روایات مشایخ ضعیف را می‌توان به سه صورت دانست: اول این‌که خود احمدبن‌محمد‌بن‌خالد برقی اعتقادی به ضعف ایشان ندارد؛ دوم این‌که هرچند این مشایخ ضعیف هستند اما احمدبن‌محمد‌بن‌خالد برقی پس از اعتبارسنجی روایات ایشان، از روایات استفاده نموده و سوم این‌که برقی رویکردی ترکیبی در نقل از این مشایخ داشته است.

validation of the phrase narrating from the weak narrators in the character of ahmad bin muhammad bin khalid al_barqi based on the book al-mahasen

the book of narrations &al-mahasenby ahmad bin muhammad bin khalid barqi (died 274 ah) is one of the foundational sources for the early works such as &al-kafiand &man la yahzorohu al-faqih.despite being trusted and reliable among religious scholars, barqi has narrated hadiths from some weak narrators, leading to the claim that he &narrates from weak narrators,which has been a point of criticism against him. this article employs a descriptive-analytical method to examine the validity of this assertion regarding ahmad bin muhammad bin khalid al-barqi and how a scholar can be evaluated while using weak traditions in &al-mahasen.the findings indicate that early and later scholars do not reach a consensus on the character of &abusomaynaand &abd al-rahman bin hammad,while opinions on other weak narrators in &al-mahasenlargely stem from ibn ghazaeri without compelling analysis. furthermore, the perceived weakness of some narrators investigated is often due to relative excessive veneration. therefore, the phrase &narrates from weak narratorsregarding ahmad bin muhammad bin khalid al-barqi may not be entirely accurate. barqi’s approach to using the narrations of weak narrators can be categorized in three ways: first, he may not believe in their weakness; second, he used their traditions after validating them; and third, he adopted a mixed approach in quoting these narrators.