ارتباط ویژگی های ساختاری موسسات حسابرسی با خوانایی مسائل عمده حسابرسی

در سال‌ های اخیر انتقادهایی نسبت به کیفیت گزارش‌ های حسابرسی مطرح شده است؛ از جمله بی‌ توجهی به نقش اطلاع‌ رسانی و کاهش قابلیت اتکای گزارش‌ ها. در همین راستا، استاندارد 701 حسابرسی با هدف ارتقای شفافیت و افزایش اعتماد عمومی، توسط سازمان حسابرسی در سال 1400 تدوین و از سال 1401 لازم‌ الاجرا شد. یکی از ابعاد مهم کیفیت حسابرسی، خوانایی گزارش‌ها به‌ویژه در بخش مسائل عمده حسابرسی است که می‌تواند بر درک بهتر استفاده‌کنندگان اثرگذار باشد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر خوانایی مسائل عمده حسابرسی افشا شده در گزارش‌ های حسابرسی مستقل است.برای انجام پژوهش، گزارش‌ های حسابرسی مستقل 118 شرکت پذیرفته‌ شده در بورس و فرا بورس ایران طی دو سال اخیر بررسی شد. خوانایی مسائل عمده حسابرسی با شاخص فلش سنجیده شد و اطلاعات مربوط به ویژگی‌ های موسسات حسابرسی شامل نوع موسسه، جنسیت حسابرس، دوره تصدی و حق‌ الزحمه گردآوری گردید. سپس ارتباط این ویژگی‌ها با استفاده از رگرسیون چندگانه و با کنترل متغیرهایی همچون سودآوری و ساختار کمیته حسابرسی آزمون شد.یافته‌ ها نشان داد اگرچه بسیاری از ویژگی‌ های فردی و نهادی حسابرسان ارتباط معناداری با خوانایی نداشتند، اما نوع موسسه حسابرسی و دوره تصدی حسابرس نقش معناداری ایفا می‌کنند. به‌ویژه، حضور موسسات دولتی موجب افزایش خوانایی و تغییرات مکرر حسابرس منجر به کاهش آن می‌شود. این نتایج در چارچوب تئوری نمایندگی و مفهوم عدم تقارن اطلاعاتی قابل تبیین بوده و از نظر سیاست‌گذاری حرفه‌ ای، اهمیت قابل توجهی دارند.

the relationship between audit firms' structural characteristics and key audit matters (kams) readability

in recent years, various criticisms have been raised regarding the quality of audit reports, including insufficient attention to their informational role and a decline in their overall reliability. to address these concerns and enhance transparency as well as public trust, auditing standard no. 701 was issued by the audit organization in 2021 and became mandatory in 2022. one of the essential aspects of audit quality is the readability of reports, particularly the key audit matters (kams), which can significantly expected to be associated with users' understanding. accordingly, the aim of this study is to examine the factors affecting the readability of kams disclosed in independent audit reports.for this purpose, independent audit reports of 118 companies listed on the tehran stock exchange and iran fara bourse over the past two years were analyzed. the readability of kams was measured using the flesch reading ease index, and data related to audit firm characteristics—including firm type, auditor gender, auditor tenure, and audit fees—were collected. multiple regression analysis was then employed, controlling for variables such as profitability and audit committee structure.the findings indicate that while most individual and institutional auditor characteristics do not have a significant impact on readability, two factors—namely the type of audit firm and auditor tenure—play a meaningful role. specifically, the presence of state-owned audit firms improves readability, whereas frequent auditor changes reduce it. these results can be explained within the framework of agency theory and information asymmetry and bear noteworthy implications for audit practice and policymaking.