اثرات فنی و اقتصادی عرض بستر بر عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا در روش کاشت روی بستر غیر‏دائم

به منظور بررسی تاثیر عرض بستر‏، بر عملکرد و اجزای عملکرد لوبیا،  آزمایشی به صورت کرت‏های خرد‏ شده در قالب طرح بلوک‏های کامل ‏تصادفی در سه ‏تکرار در سال‏های زراعی 1402-1401 و 1403-1402، در ایستگاه تحقیقات لوبیای خمین اجرا شد. عامل‏های اصلی آزمایش عبارت بودند از: کاشت بر روی بستر با عرض 80 سانتی‏متر (p1) ،کاشت روی بستر با عرض 30 سانتی‏متر (p2) و کاشت مسطح (p3). عامل‏های فرعی عبارت بودند از: لاین 492، تیپ ‏یک و ایستاده (v1)، رقم کوشا، تیپ‏ دو و نیمه‏رونده (v2) و رقم صالح، تیپ‏ سه و رونده (v3). ظرفیت موثر مزرعه‏ای کارنده (هکتار در ساعت)، عملکرد بیولوژیک و دانه خشک (کیلوگرم در هکتار)، وزن 100 دانه (گرم)، تعداد دانه در غلاف و شاخص برداشت اندازه‏گیری شد. نتایج بررسی‌ها نشان داد، بیشترین عملکرد دانه در روش کاشت روی بستر با عرض 30 و 80 سانتی‏متر، به ترتیب با مقادیر 2349 و 2261 کیلو‏گرم در هکتار، به ‏دست ‏می‌آید. کمترین عملکرد در روش مسطح (مرسوم)، با مقدار 1489 کیلو گرم در هکتار به‌ دست آمد که اختلاف آن با دو تیمار دیگر در سطح آماری 5 درصد معنی‏دار است. در هر سه تیپ ایستاده، رونده و نیمه‏رونده، بیشترین عملکرد مربوط به روش کاشت روی بستر بود. تحلیل ‏اقتصادی تیمارها نشان داد که روش کاشت روی بستر‏های با عرض 30 و 80 سانتی‏متر‏، اقتصادی‏ترین روش کاشت است. مقدار نوار‏تیپ مصرفی در روش مسطح و دو تیمار روی بستر، به ترتیب 20000 و 13500 متر در هکتار بود. با توجه به مزایای کاشت روی بستر، کشت مسطح (روش متداول) در لوبیا، توصیه نمی‏شود.

technical and economical effects of bed width on bean yield and yield components in planting on non-permanent beds

to investigate the effect of bed width on yield and yield components of beans, an experiment was conducted using a split-plot arrangement in a randomized complete block design with three replications at the khomein bean research station during 2022–2023. the main plot treatments were: planting on beds with a width of 80 cm (p1), planting on beds with a width of 30 cm (p2), and flat planting (p3). the subplots consisted of three bean varieties: line 492 (type i, upright growth habit, v1), kusha variety (type ii, semi-creeping, v2), and saleh variety (type iii, creeping, v3). measured variables included machine field working capacity (ha/h), biological and dry grain yield (kg/ha), 100-seed weight (g), and harvest index. the results showed that the highest grain yields were obtained with bed widths of 30 cm and 80 cm, yielding 2349 kg/ha and 2261 kg/ha, respectively. the lowest yield was recorded in the flat planting method (conventional treatment), at 1489 kg/ha, which was significantly lower (at the 5% level) than the other treatments. for both creeping and semi-creeping bean varieties, the highest yields were achieved using bed cultivation. economic analysis revealed that cultivation on 30 cm and 80 cm wide beds was the most cost-effective method. the length of irrigation tape required for flat planting was 2000 m/ha, compared to 13,500 m/ha for bed planting methods. given the advantages of bed cultivation, flat planting (conventional method) is not recommended for bean production.