شناسائی معیارهای تصمیم‌گیری کشاورزان در کشت محصولات کشاورزی: مطالعه‌ی موردی استان آذربایجان غربی

کاهش بارش‌ها، بحران دریاچۀ ارومیه و کمبود آب کشاورزی در دسترس منجر به تشدید نگرانی‌های زیست‌محیطی کشاورزان شده است، تا جایی‌که کشاورزی تحت تاثیر این بحران ها قرار گرفته و کشور شاهد کاهش امنیت غذایی در بعد تولید شده است. این موضوع مهم را می‌توان به دلیل استفاده از حقابه‌ دریاچۀ ارومیه در انتخاب کشت‌های جدید دانست. از این‌رو، ضروری است معیارهای تصمیم‌گیری کشاورزان استان آذربایجان غربی در انتخاب کشت مجدداً بررسی شود. با جمع‌آوری و کدگذاری اطلاعات مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته‏ با کشاورزان مناطق مختلف استان، پنج معیار شامل اقتصاد، محیط‌زیست، فناوری، اجتماعی، سیاسی و شاخص‏های مرتبط با هر یک شناسایی شدند. نتایج تحلیل واریانس داده‌ها از طریق برنامه‌نویسی پایتون نشان داد که سطح تحصیلات و سن در سطح یک درصد، اثر معنی‌دار و موقعیت مکانی اثر معنی‌داری در اولویت‌بندی شاخص‌ها ندارد. وزن‌دهی معیار‌ها و شاخص‌ها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی نشان داد که محیط‌زیست و اقتصاد، به ترتیب با وزن های 398820/ و 325670/ مهم‌ترین معیارها برای کشاورزان هستند، که در محیط‌زیست هم آب مورد نیاز بالاترین اهمیت و تخریب و تضعیف خاک پایین ترین اهمیت را داشته است که این امر می‌تواند به دلیل کم‌آبی در سال‌های اخیر و چالش‌های فراروی کشاورزان در تامین آب باشد. با توجه به اهمیت دستیابی به سود، که این مسئله جزء نیازهای کوتاه‌مدت کشاورزان است، باید تمرکز بر نیازهای بلندمدت، که اهداف پایداری اکوسیستم را در بر می‌گیرد، مورد توجه قرار بگیرد.

identifying decision-making criteria among farmers in agricultural crop cultivation: a case study of west azerbaijan province

reduced rainfall, the crisis of lake urmia, and the shortage of available agricultural water have intensified environmental concerns among farmers. these crises have adversely affected agriculture to the extent that the country has experienced a decline in food security at the production level. this issue can be attributed to the utilization of lake urmia’s water for selecting new crops. therefore, it is essential to revisit the decision-making criteria of farmers in west azerbaijan province for crop selection. by collecting and coding data from semi-structured interviews with farmers from various regions of the province, five main criteria were identified: economic, environmental, technological, social, and political, along with their associated sub-criteria. variance analysis of the data, conducted using python programming, revealed that literacy level and age significantly influenced the prioritization of criteria at a one-percent significance level, while geographical location did not have a significant effect. the weighting of criteria and sub-criteria was performed using the analytic hierarchy process. the results showed that environment and economy, with weights of 0.398820 and 0.325670 respectively, were the most important criteria for farmers. within the environmental criterion, water requirements was identified as the most important sub-criterion, while land degradation and soil weakening received the least importance. this could be due to water scarcity in recent years and the challenges farmers face in ensuring water availability. considering the importance of profitability as a short-term necessity for farmers, there is a need to focus on long-term priorities that encompass ecosystem sustainability goals.