راهبردهای کارآفرینانه برای توسعه زنجیره ارزش بالادستی و پایین‌دستی صنعت نوغانداری

مقدمه و هدف: صنعت نوغانداری به ‎عنوان یکی از موتورهای محرکه اقتصاد کشاورزی و اشتغال محلی با چالش‌های فراوانی مواجه است که به‌طور مستقیم بر تولید و بازاریابی این صنعت تاثیر گذاشته‌اند. این پژوهش به شناسایی و تحلیل مشکلات این صنعت و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت آن پرداخته است. صنعت نوغانداری ایران، با قدمتی بیش از 3000 سال، در سال‌های اخیر به‌دلیل مشکلات اقتصادی و اجتماعی همچون مهاجرت از روستاها و تغییر کاربری زمین‌های کشاورزی دچار رکود شده است. لذا، با توجه به نابرابری در فرصت‌های شغلی و درآمد میان مناطق شهری و روستایی، حفظ و توسعه این صنعت در مناطق روستایی ضروری است. این مطالعه به شناسایی مشکلات و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت صنعت نوغانداری می‌پردازد. پیشنهادات شامل توسعه هم‌زمان زنجیره ارزش بالادستی و پایین‌دستی است تا این صنعت بتواند از بحران خارج شود و مجدداً رشد یابد.مواد و روش‌ها: این پژوهش از لحاظ هدف پژوهشی کاربردی و از حیث روش انجام آن، در گروه پژوهش‌های تحلیلی- تفسیری طبقه‌بندی می‌شود. روش‌های مورد استفاده در این پژوهش شامل تحلیل محتوای مبتنی بر استقراء، سوارا فازی و تاپسیس فازی-بایپولار بود. قلمرو مکانی پژوهش استان گیلان بود. مشارکت‌کنندگان پژوهش 10 نفر از خبرگان با شاخص‌های آشنایی و تجربه در حوزه نوغانداری و مفاهیم مرتبط با کارآفرینی کشاورزی (باسابقه حداقل 5 سال) و تحصیلات حداقل کارشناسی ارشد بودند که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. با استفاده از روش کتابخانه‌ای برای جمع‌آوری مبانی نظری، هفت محور اصلی مشکلات این صنعت شناسایی شد: چالش‌های اقتصادی و مالی، بخش دولتی، زیربنایی، حوزه تخصصی، تحقیقاتی و دانش فنی، بخش صنعت، و غیر فنی. سپس، این مشکلات با استفاده از نظرات خبرگان در پنج گروه دسته‌بندی شدند. برای استخراج راه‌حل‌ها، مصاحبه‌هایی با خبرگان انجام شدند و پرسش‌نامه‌هایی جهت اولویت‌بندی این راه‌حل‌ها تهیه گردیدند. در این پژوهش، از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره شامل سوارا فازی و تاپسیس فازی-بایپولار استفاده شده است. به‎ منظور انتخاب خبرگان، شاخص‌های مرتبط با آشنایی و تجربه در نوغانداری و کارآفرینی کشاورزی، با سابقه حداقل 5 سال و تحصیلات حداقل کارشناسی ارشد، در نظر گرفته شدند. پرسش‌نامه‌ها به 10 نفر از خبرگان ارسال و داده‌های به‌دست‌آمده تحلیل شدند. این پژوهش مدلی جامع برای شناسایی و اولویت‌بندی مشکلات و راه‌حل‌های صنعت نوغانداری ارائه می‌دهد.یافته‌ها: در پژوهش حاضر، مشکلات صنعت نوغانداری ایران در پنج بخش اصلی شناسایی و اولویت‌بندی شدند. بر اساس تحلیل سوارا فازی، مشکلات مالی و اقتصادی با وزن 0/2657 دارای بیشترین اهمیت هستند، درحالی‌که مشکلات بازاریابی و صادرات با وزن 0/2433 و مشکلات فنی و تولیدی با وزن 0/2152 در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. برای مقابله با این چالش‌ها، 16 راهکار ارائه شده‎اند که بر اساس مصاحبه‌های عمیق با خبرگان تعیین شده‌اند. این راهکارها شامل حمایت مالی، تجهیز زیرساخت‌ها، توسعه مشاغل خانگی، استفاده از فناوری‌های نوین و ایجاد مراکز تجاری و نمایشگاه‌های بین‌المللی برای فروش محصولات ابریشمی است. برای ارزیابی کارآمدی این راهکارها، روش تاپسیس فازی-بایپولار به‌کار گرفته شد و براساس نظرات خبرگان، پروژه‌های نوسازی زیرساخت‌های تولیدی و صنعتی، به‌کارگیری فناوری‌های نوین در مراحل تولید و حمایت از توسعه صنایع تبدیلی به‌عنوان سه راهبرد برتر شناخته شدند. این پژوهش چارچوب جامعی را برای رفع مشکلات نوغانداری ایران ارائه می‌دهد و بر اهمیت تقویت زیرساخت‌های صنعتی و به‌کارگیری فناوری‌های جدید در این صنعت تاکید می‌کند.نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهند که صنعت نوغانداری با چالش‌های متعددی مواجه است که بر تولید و بازاریابی تاثیر منفی گذاشته‌اند. مشکلات مالی و اقتصادی، با وزن 27 درصد، مهم‌ترین چالش هستند که شامل کمبود سرمایه‌گذاری، تسهیلات ناکافی و نوسانات قیمت مواد اولیه است. راه‌حل‌های پیشنهادی برای این مشکلات شامل ارائه تسهیلات مالی، مشوق‌های مالیاتی و توسعه مشاغل خانگی و تعاونی‌های تولیدی است. چالش‌های بازاریابی و صادرات نیز با وزن 24 درصد در رتبه دوم قرار دارند. بهبود بازاریابی و صادرات از طریق توسعه برندهای ملی، ایجاد نمایشگاه‌های بین‌المللی و استفاده از پلت فرم‌های آنلاین پیشنهاد شده ‎اند. چالش‌های فنی و تولیدی نیز با وزن 22 درصد در رتبه سوم هستند. نوسازی زیرساخت‌های تولیدی و استفاده از فناوری‌های نوین از جمله راه‌ حل‌های ارائه‌شده برای بهبود کیفیت و کاهش هزینه‌های تولید است. همچنین، حمایت از صنایع تبدیلی و تکمیلی به‌عنوان یکی از اولویت‌های کلیدی برای افزایش ارزش افزوده محصولات ابریشمی و تقویت بازارها شناسایی شده است. در نتیجه، پیشنهاد می‌شود که یک رویکرد جامع اتخاذ شود که هم به مسائل مالی و هم به چالش‌های تولید و بازاریابی بپردازد. نوسازی زیرساخت‌ها، توسعه فناوری‌های نوین، و حمایت از صنایع تبدیلی می‌توانند در درازمدت به پایداری و رشد صنعت نوغانداری کمک کنند و به ارتقای رقابت‌پذیری آن در بازارهای جهانی منجر شوند. 

entrepreneurial strategies for the development of the upstream and downstream value chain of the sericulture industry

extended abstractbackground: the sericulture industry, as one of the most important sectors of iran’s agricultural domain, has historically played a vital role in the rural economy and the sustainable employment of local communities. this centuries-old industry in iran has not only contributed to supplying raw materials for the textile sector and silk production but has also served as a significant source of direct and indirect employment in rural areas. in recent decades, however, the industry has faced numerous challenges, including stagnation, declining production, the migration of local labor to urban areas, the conversion of agricultural lands to other uses, the aging of active farmers, and weaknesses in marketing structures. furthermore, insufficient government support and deficiencies in macro-level policymaking have prevented industry stakeholders from competing effectively in the market and maintaining sustainable production. considering the necessity of sustainable rural development and the reduction of income disparities between urban and rural areas, reviving the sericulture industry can be regarded as one of the effective strategies for boosting the local economy. the primary aim of this research is to comprehensively identify, analyze, and categorize the challenges facing iran’s sericulture industry and, ultimately, provide practical and feasible solutions to improve the industry’s situation. this study seeks to pave the way for the industry’s return to its rightful position by focusing on developing the sericulture value chain from production to processing and final marketing.methods: this research is classified as applied research in terms of purpose and as analytical-interpretive research in terms of methodology. theoretical foundations were collected using a library method, including the study of articles, specialized books, statistical reports, and upstream documents related to sericulture and agricultural entrepreneurship. subsequently, inductive content analysis was used to identify seven main categories of challenges, viz. financial and economic issues, governmental sector problems, infrastructure deficiencies, technical and specialized issues, weaknesses in research and technical knowledge, industrial sector problems, and non-technical issues. then, supplementary information was collected through in-depth interviews with ten experts selected based on criteria, such as a minimum of five years of experience in sericulture and at least a master’s degree in relevant fields. after gathering the data, the identified challenges were aggregated and classified into five main groups, enabling more precise analysis and the development of targeted solutions. the problems and proposing actionable solutions were prioritized employing two advanced multi-criteria decision-making methods, namely the fuzzy swara method for determining the weights of the challenges and the fuzzy bipolar topsis method for ranking the solutions. questionnaires were designed based on the analytical results and distributed among the experts. the collected data were processed using analytical software, and ultimately, a comprehensive model was presented for identifying and prioritizing the challenges and solutions for the sericulture industry.results: the study identified and prioritized the main challenges of iran’s sericulture industry into five key areas. according to the fuzzy swara analysis, financial and economic issues ranked highest with a weight of 0.2657, followed by marketing and export problems (0.2433), and technical and production issues (0.2152). sixteen solutions were proposed based on expert interviews, including financial support, infrastructure development, promotion of home-based businesses, the adoption of modern technologies, and the establishment of trade centers and international exhibitions for silk products. fuzzy topsis-bipolar was used to evaluate the effectiveness of these solutions, with the top three strategies identified as modernizing production and industrial infrastructure, utilizing new technologies in production processes, and supporting the development of conversion industries to enhance value and market efficiency.conclusion: the results of this study underline that reviving the sericulture industry requires a comprehensive and coordinated approach capable of addressing various aspects of the existing challenges simultaneously. given that the most significant challenge is financial and economic, it is recommended that policymakers design comprehensive support packages, including credit facilities, tax exemptions, and easier access to financial resources for stakeholders to encourage increased investment in this sector. in terms of marketing and exports, developing reputable national brands, holding specialized domestic and international exhibitions, establishing local markets, and leveraging digital marketing capabilities can play a decisive role in increasing sales of silk products and re-entering global markets. on the technical and production front, modernizing machinery and equipment, utilizing up-to-date technical knowledge, and adopting modern technologies will not only boost productivity but also reduce production costs and improve product quality. finally, establishing and strengthening conversion and complementary industries related to sericulture can significantly increase the industry’s added value and ensure income sustainability for stakeholders. accordingly, formulating supportive policies, developing appropriate infrastructure, enhancing specialized knowledge, and providing marketing platforms constitute the four main pillars for the sustainable development of the sericulture industry. achieving these objectives requires collaboration among the government, the private sector, and stakeholders; attaining the desired outcomes will not be possible without synergy among these actors. therefore, it is recommended to consider the revival of the sericulture industry a top priority for rural development in development programs and long-term national strategies, so as to curb excessive migration and secure sustainable employment and income for future generations.