آسیب شناسی گسترش خانه های دوم در سکونتگاه های روستایی پیراشهر بیرجند

همزمان با برخی تحولات جهانی و رواج گردشگری روستایی، در ایران  و به‌ویژه در نواحی روستایی اطراف شهرهای بزرگ از چند دهه گذشته خانه‌های دوم یا خانه‌های تعطیلات با هدف گذراندن اوقات‌فراغت شکل گرفته و این روند به‌تدریج شهرهای میانی و کم‌جمعیت‌تر را نیز در برگرفته است. البته مشکلات موجود در شهرها از جمله ترافیک، انواع آلودگی‌ها، وضعیت مسکن و هم‌چنین میل به سرمایه‌گذاری در املاک، منجر به تمایل شهرنشینان در سکونتگاه‌های روستایی شده و گسترش خانه‌های دوم را به‌دنبال داشته است. هدف پژوهش حاضر بررسی آسیب‌ها و پیامدهای گسترش خانه‌های دوم در سکونتگاه‌های پیراشهر بیرجند است. این پژوهش از حیث هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی – تحلیلی است. برای سنجش آسیب‌های ایجاد و گسترش خانه‌های دوم در منطقه مورد مطالعه 303 پرسشنامه در 25 روستای پیراشهر بیرجند تکمیل شده‌است؛ سپس با نرم افزارهای spss و pls مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر پایه یافته‌ها، گسترش خانه‌های دوم و همچنین وجود مالکان غیر بومی به‌مرور زمان برای محیط روستا دارای آثار و پیامدهای منفی است که خود این آثار شاخص‌های محیط‌زیستی، کالبدی، اجتماعی و اقتصادی را در روستاها تحت‌تاثیر قرار داده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که میزان رشد خانه‌های دوم در ده ساله اخیر در روستاهای مورد مطالعه روندی افزایشی داشته است. بیشترین آسیب مشاهده‌شده در سکونتگاه‌های پیراشهری بیرجند در ابعاد اقتصادی است و ابعاد اجتماعی و فرهنگی، زیست‌محیطی، کالبدی. به‌ترتیب در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرند.

pathology of the expansion of second homes in peri-urban villages of birjand

concurrently with global developments and the rise of rural tourism, in iran, particularly in rural areas surrounding major cities, second homes or vacation homes have emerged over the past few decades with the aim of spending leisure time, gradually encompassing mid-sized and smaller cities as well. urban problems such as traffic, various types of pollution, housing conditions, and the desire to invest in real estate have led to urban dwellers' inclination towards rural settlements and the expansion of second homes. the aim of this research is to investigate the damages and consequences of the expansion of second homes in the peri-urban villages of birjand. this research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature and method. to assess the damages caused by the creation and expansion of second homes in the study area, 303 questionnaires were completed in 25 peri-urban villages of birjand and analyzed using spss and pls software. the findings indicate that the expansion of second homes and the presence of non-local owners have gradually had negative effects and consequences on the village environment, affecting environmental, physical, social, and economic indicators in the villages. the research results show that the growth rate of second homes in the studied villages has been increasing in the last decade. the most observed damage in the peri-urban villages of birjand is in the economic dimension, with social-cultural, environmental, and physical dimensions following in subsequent priorities.