تحلیل روند گسترش کالبدی_فضایی شهر بناب و کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی

شهرنشینی یکی از اساسی‌ترین چالش‌هایی است که جامعه جهانی در قرن 21 با آن مواجه است. امروزه الگوی رشد گسیخته شهرها و توسعه نامنظم شهری اثرات مخربی بر شهرها و محیط اطراف آن‌ها می‌گذارد که در این میان شهر بناب نیز از این قاعده مستثنا نیست. در پژوهش توصیفی- تحلیلی و با هدف کاربردی حاضر، با استفاده از روش فازی و دورسنجی به ارزیابی توسعه و رشد فیزیکی شهر بناب پرداخته شده است. جهت تحلیل عوامل موثر در الگوی توسعه‌ و رشد فیزیکی منطقه‌ی مورد مطالعه، ابتدا 10 معیار مرتبط و اصلی که شامل: شیب، جهت شیب، ارتفاع، نوع پوشش گیاهی، فاصله از گسل‌ها، فاصله از آبراهه‌ها، فاصله از شبکه ارتباطی، فاصله از رودخانه‌ها، فاصله از سکونتگاه‌های روستایی و فاصله از اراضی مستعد با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی زمین مرجع شده‌ و در طیف عددی صفر تا یک قرار گرفتند. سپس لایه‌های مشخص شده توسط توابع مختلف، فازی و عضویت دهی شده و در نهایت با استفاده از معیارهای فازی شده و گامای فازی نقشه نهایی تهیه شد در رابطه با مدل تعدیلی گامای فازی از مقادیر 7 /0، 8 /0 و 0.9 جهت شناسایی پهنه‌های مستعد برای توسعه فیزیکی شهر بناب استفاده شده است. تحلیل و ارزیابی دقت مدل، بر اساس لایه‌های گاما و تعدادی از لایه‌های رستری انجام شد که در نتیجه گامای 0.9 به‌عنوان لایه نهایی تناسب زمین برای مکان‌یابی توسعه معرفی گردید. بر اساس نقشه نهایی به دست آمده می‌توان گفت که پهنه‌های مساعد جهت توسعه شهر بناب بیشتر در نواحی شمال و شمال غربی قرار دارند.

analyzing the physical-spatial expansion of bonab city and reducing environmental damages

urbanization is one of the basic challenges that the world society is facing in the 21st century. nowadays, the irregular growth pattern of cities and irregular urban development have destructive effects on cities and their surrounding environment. in the meantime, the city of bonab is not an exception to this rule. in this descriptive-analytical research with applied purpose, using the fuzzy method and remote sensing, the physical expansion and growth of bonab city has been evaluated. in order to analyze the effective factors in the pattern of development and physical growth of the studied area, first, 10 related and main criteria including: slope, direction of slope, height, type of vegetation, distance from faults, distance from waterways, distance from communication network, distance from rivers, distance from rural settlements and distance from susceptible lands were referenced using the geographic information system were placed in the numerical range of zero to one. then, the specified layers were fuzzy and membered by different functions, and lastly, the final map was prepared using fuzzy criteria and fuzzy gamma. in relation to the modified fuzzy gamma model, values ​​of 0.7, 0.8 and 0.9 have been used to identify potential areas for the physical expansion of bonab city. the analysis and evaluation of the accuracy of the model was done based on gamma layers and a number of raster layers, as a result the gamma 0.9 was introduced as the final layer of land suitability for the future expansion. based on the final map obtained, it can be said that the favorable areas for the future expansion of bonab city are mostly located in the north and northwest areas.