مطالعه تطبیقی شهر ایرانی-اسلامی با الگوی رشد فشرده شهری (مورد مطالعه: شهر کاشان قدیم و معاصر)

شهر ایرانی_اسلامی همچون بسیاری از شهرهای جهان در برخورد با مدرنیته دچار تحولات نامطلوب ازجمله پراکندگی شهری و آثار آن شده است. در اواخر قرن بیستم رشد فشرده شهری به‌عنوان الگوی توسعه جایگزین پراکندگی مطرح شد که علاوه بر آن از راهبردهای مطرح جهت ارتقاء زیست‌پذیری شهرها نیز است. این پژوهش باهدف شناسایی و مقایسه مولفه‌های الگوی رشد شهر ایرانی- اسلامی در دورهٔ گذشته و معاصر با الگوی رشد فشرده شهر است تا بتوان از مولفه‌های آن جهت افزایش زیست پذیری شهر کاشان استفاده کرد. داده‌های پژوهش با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی جمع‌آوری شده  و با روش تحلیل محتوا با رویکرد استقرایی با استفاده از نرم‌افزار تحلیل کیفی.ti atlas تحلیل‌شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد پژوهشگران بر این باورند که در ایجاد شهر فشرده مولفه‌های تراکم بالا، کاربری ترکیبی، تشویق به پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری، حمل‌ونقل عمومی کارآمد و بازآفرینی و احیای مجدد مراکز شهری نقش پررنگ‌تری دارد. در کاشان قدیم 24 مورد از 26 مولفه موردبررسی (دارای مرز مشخص، تعامل اجتماعی بیشتر، اجتماعی مختلط، حفظ اراضی کشاورزی، کاربری ترکیبی، امکانات رفاهی و عمومی با بهره‌وری مناسب، تشویق به پیاده‌روی و تراکم بالا) مطابق ویژگی‌های رشد فشرده شهر است. همچنین تحلیل یافته‌ها تضاد شهر کاشان معاصر با کاشان قدیم ازلحاظ الگوی رشد، به‌جز پاره‌ای موارد در رابطه با بافت قدیم را نشان می‌دهد.

comparative study of iranian-islamic city using intensive urban growth pattern (case study: ancient and contemporary kashan)

the iranian-islamic city, like many cities in the world, has undergone adverse changes in dealing with modernity, including urban sprawl and its effects. at the end of the 20th century, intensive urban growth was proposed as an alternative development model to dispersion, which is also one of the proposed strategies to improve the livability of cities. this research aims to identify and compare the components of the iranian-islamic city growth pattern in the past and contemporary period with the compact growth pattern of the city. so that its components can be used to increase the livability of kashan city. the research data were collected using library and documentary studies and analyzed by content analysis method with inductive approach using atlas.ti qualitative analysis software. the findings show that the researchers believe that high density components, mixed use, encouraging walking and cycling, efficient public transportation, and the regeneration and revitalization of urban centers play a more colorful role in creating a compact city. in old kashan, 24 of the 26 components examined (having a clear border, more social interaction, mixed society, preservation of agricultural land, mixed use, amenities and public facilities with appropriate productivity, encouraging walking and high density) are in accordance with the characteristics of the city's dense growth. also, the analysis of the findings shows the contrast between the modern city of kashan and the old kashan in terms of growth pattern, except for some cases related to the old context.