|
|
تحلیل خزش شهری و تحولات کاربری اراضی (مطالعات تطبیقی شهرهای ارومیه و اصفهان)
|
|
|
|
|
نویسنده
|
جلالیان حمید ,ضیائیان پرویز ,دارویی پرستو ,کریمی خدیجه
|
منبع
|
برنامه ريزي توسعه كالبدي - 1392 - دوره : 2 - شماره : 4 - صفحه:73 -98
|
چکیده
|
گسترش شتابان شهرها و رشد فیزیکی ناموزون آنها، که اصطلاحاً خزش شهری نامیده میشود، موجب خورندگی روستاها و اراضی پیرامونی آنها، تبدیل بیرویه اراضی کشاورزی و تخریب منابع محیط زیست گردیده است. این وضعیت در کلانشهرهای منطقه ا ی نمود گسترده تری داشته است. دو شهر ارومیه و اصفهان به عنوان دو کلان شهر منطقه ای و با محیط طبیعی و ساختار اقتصادی متفاوت، از شهرهای پراهمیتی هستند که در سالهای اخیر با گسترش شتابزدهای همراه بودهاند. این مقاله با نگرش توصیفی تحلیلی به گسترش کالبدی این دو کلانشهر و تاثیر آن بر اراضی پیرامون آنها پرداخته است. دادههای تحقیق با استفاده از مطالعه کتابخانه ای اسنادی و همچنین با استفاده از دادههای دورکاوی و تصاویر ماهواره ای لندست 7 سال 2001 و لندست 8 سال 2013، استخراج گردید. مقایسه تصاویر ماهوارهای و همچنین اطلاعات برگرفته از مرکز آمار ایران نشان میدهد که شهرهای ارومیه و اصفهان به صورت گستردهای با افزایش جمعیت و تغییر کاربری اراضیِ واقعشده در حریم، به خزش خود ادامه میدهند. نتایج حاصل از روش هلدرن و بررسی رشد بدقواره شهری در این دو شهر در طی سال های13901335 نشان میدهد که گسترش فیزیکی این شهرها، به ویژه در ارومیه، بیش از نیاز واقعی جمعیت آن بوده و در نتیجه، روند تبدیل زمینهای کشاورزی و روستایی پیرامون آنها به ویژه در ارومیه با شدت ادامه یافته است. رشد جمعیت اصفهان در تمام دورهها تقریباً از الگوی ثابتی پیروی کرده ولی ارومیه در پایان دهه 1350 و با شروع جنگ ایران و عراق، با شتاب رشد جمعیت روبه رو شده است. در تغییر کاربری اراضی کشاورزی پیرامون شهر ارومیه میتوان به ناکارامدی طرح های تفضیلی شهر و تفاوت ارزش اراضی شهری با اراضی کشاورزی و همچنین سود پایین کشاورزی و آسیبپذیری باغداری اشاره نمود. صنعتیشدن شهر اصفهان و ایجاد شهرک های مسکونی و مراکز اداری و دانشگاهی در پیرامون شهر اصفهان منجر به افزایش مهاجرت از روستاها، شهرها و استان های همجوار به این کلانشهر شده است و به دنبال آن جمعیت و نیاز به اراضی شهری، تغییر کاربری اراضی زراعی و آیش اطراف شهر و نهایتاً شکنندگی و ناپایداری منابع محیط زیست صورت گرفته است.
|
کلیدواژه
|
پراکندهرویی شهری، کلانشهرها، مدل هلدرن، طرح تفصیلی شهر، رشد شهر، ارومیه، اصفهان
|
آدرس
|
دانشگاه خوارزمی, دانشکده علوم جغرافیایی, ایران, دانشگاه خوارزمی, دانشکده علوم جغرافیایی, ایران, دانشگاه خوارزمی, ایران, دانشگاه خوارزمی, ایران
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
An analysis of urban sprawl and land use alterations (a comparative study of Isfahan and Urmia)
|
|
|
Authors
|
Jalalian hamid ,Zeaiean Parviz ,Darouei Parastoo ,Karimi Khadije
|
Abstract
|
Rapid expansion of cities and their uneven physical growth, which calls “urban sprawl”, has some consequences such as; vanishing the villages and their surrounding farm lands, converting agricultural lands into other land uses, and destructing the ecological resources. Such a situation is more serious in regional metropolises. Isfahan and Urmia are two important regional metropolises with different environmental and economic structures. Both cities have experienced a rapid expansion during the recent years. The present paper has adopted a descriptiveanalytical approach to study the physical expansion of the mentioned cities and their impacts on the surrounding areas. Required data were collected using documentary method, and required remote sensing data were obtained from Landsat7 images in 2001 and Landsat8 images in 2013. Comparing different periodic images of two cities and analyzing obtained data from Statistical Center of Iran showed that both Isfahan and Urmia are vastly facing with rapid population growth and alteration of their surrounding’s land uses. Application of the Holdren method for a duration of 19562011 showed that physical expansion is more than the real needs of the population in both cities, especially in Urmia. The result of such process is alteration of more and more agricultural lands into other applications. The rate of population growth in Isfahan, during the study span time, was nearly consistent, but in Urmia the trend was different with a high population growth especially at the beginning of 1980s due to IraqIran war. It can be concluded that main reasons for alteration of farm lands around Urmia include: inefficiencies associated with urban detailed plans, low levels of farm land prices against the urban ones, vulnerability of horticultural activities next to the city, and lower rates of financial interests of agricultural activities. But, the main reasons for converting the farm lands into urban construction in Isfahan are: industrialization of the area, constructing residential estates around the city, and expansion of academic and government activities at the surrounding area. The mentioned factors have accelerated migration of different groups of people from nearby villages and towns towards Isfahan. Therefore, population growth and need for urban constructions have been leading to change the agricultural land uses and finally more vulnerability and inconsistence of environmental resources.
|
Keywords
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|