مراکز عمده تجاری کرانه‌های شمالی و جنوبی خلیج فارس و دریای عمان در عصر پارتیان

در دوره حکومت پارتیان (247ق. م. تا 224م) کانون‌های تجاری در شمال و جنوب خلیج فارس و دریای عمان به علل موقعیت جغرافیایی مناسب و توانایی اقتصادی اهمیت ویژه‌ای داشتند. خاراکس، آپالوگوس، اومانا، سمهورم و دبا  از مهمترین مراکز بازرگانی دریایی در نواحی شمالی و جنوب تنگه هرمز بودند. هدف از این نوشتار بررسی جایگاه اقتصادی این مراکز در دوره حاکمیت اشکانی است. نگارنده با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه‌ای و مستندات سعی در پاسخ به این پرسش دارد که برجسته‌ترین کانون‌های تجارت دریایی در شمال و جنوب خلیج فارس و دریای عمان کدام بوده و چگونه در فعل و انفعالات بازرگانی منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای نقش‌آفرین بوده‌اند؟ نتیجه‌ای که از پژوهش حاضر حاصل می‌شود، این است که اشکانیان با اداره مستقیم و یا به وسیله کارگزاران منصوب خود بر این بنادر استیلاء داشتند و از طریق نواحی فوق نقش کلیدی در شکل‌گیری اقتصاد منطقه و توسعه روابط تجاری بین‌المللی ایفاء نمودند.

major commercial centers on the northern and southern coasts of the persian gulf and the sea of oman in the parthian era

during the parthian period (247 bce – 224 ce), commercial hubs on the northern and southern coasts of the persian gulf and the sea of oman held particular significance due to their strategic geographical location and economic capacity. charax, apologos, omana, samahram, and dibba were among the most important maritime trade centers in the regions north and south of the strait of hormuz. the objective of this paper is to examine the economic status of these centers under arsacid rule. using a descriptive-analytical research method based on library and documentary studies, the author seeks to answer the following questions: which were the most prominent maritime trade hubs on the northern and southern coasts of the persian gulf and the sea of oman, and how did they play a role in regional and supra-regional commercial dynamics? the conclusion drawn from this research is that the arsacids, either directly or through their appointed agents, maintained control over these ports. through these areas, they played a key role in shaping the region’s economy and developing international trade relations.