بررسی تطبیقی تاثیر مبانی منهج‌شناسی امامیه و سلفیه در تفسیر صفت رویت (با تاکید بر نظرات سیدکمال حیدری و صالح بن عثیمین)

مبانی منهج‌شناسی امامیه و سلفیه در تفسیرشان از صفات خبریه دخیل است و نپرداختن به آن موجب پنهان‌ماندن تفسیر درست از آیات قرآنی خواهد شد. در این پژوهش با روشی توصیفی - تحلیلی و مقارنه‌ای به مبانی منهج‌شناسی امامیه و سلفیه پرداخته شده است. امامیه در مواجهه با صفات خبریه، منهج اهل بیت (ع) را برگزید‌ه‌اند و بر اساس آن آیات صفات را جزء متشابهات می‌دانند و قائل به تاویل و مجاز با بهره‌مندی از عقل هستند. در طرف مقابل سلفیه با حجیت‌بخشی به تفسیر صحابه و تابعین، بر نقل تاکید دارند و مدعی‌اند سلف منهج و روش ظاهرگرایی را برگزید‌ه‌اند و هرگونه متشابهی در قرآن را نفی و آیات را بر ظاهر آن تفسیر می‌کنند. بر اساس بررسی این نوشتار، تاثیر این اختلاف در مبانی منهج‌شناسی در برداشت از صفت رویت از حیث هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و معنا‌شناسی، خود را به‌روشنی نشان می‌دهد.

a comparative study of the role of imami and salafist methodological foundations in their interpretations of the divine attribute of seeing: perspectives of sayyid kamal al-haydari and salih ibn uthaymin

the imami and salafist methodological foundations significantly influence their interpretations of transmitted divine attributes (al-ṣifāt al-khabariyya). ignoring this issue can lead to inaccurate interpretations of quranic verses. this research adopts a descriptive-analytic and comparative method to examine the imami and salafist approaches to quranic exegesis. the imamiyya follows the approach of ahl al-bayt (the prophet’s household), considering verses on divine attributes as among the ambiguous quranic verses, and interpreting them metaphorically using reason. in contrast, salafists prioritize the interpretations of the prophet’s companions (sahaba) and their followers (tabiʿūn), emphasizing transmitted evidence over reason. they assert that the “salaf” (early muslims) adhered to the surface meanings of the quran, rejecting ambiguity or metaphorical interpretation, and taking the verses at face value. our study highlights the impact of these methodological differences on their interpretations of the divine attribute of seeing, examining the issue from ontological, epistemological, and semantic perspectives.