راهبرد رسانه‌ای هم‌شناسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه

جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه دو کشور همسایه با اهداف مشترک مانند مبارزه با یک‌جانبه‌گرایی غرب هستند ولیکن این دو کشور در توسعه ارتباطات با موانعی همچون منفی بودن حافظه تاریخی مردم، مواجه هستند. در این میان، با تحولاتی که در ارتباطات از طریق رسانه ایجاد شده، امکان‌ ارتباط مستمر و کنش متقابل انسان‌های مختلف با فرهنگ‌های متفاوت در سراسر جهان فراهم شده است. این امر، موجب نزدیکی روزافزون ملت‌های مختلف، انتقال ارزش‌ها و تاثیروتاثرهای متقابل فرهنگی میان آن‌ها شده است. بر این اساس در پژوهش حاضر، بهره‌گیری از رسانه در ارتباطات میان‌فرهنگی ایران و روسیه مورد بررسی قرار گرفت. چارچوب مفهومی پژوهش نیز، نظریه هم‌شناسی فرهنگی (تعارف) به‌عنوان الگوی قرآنی ارتباطات میان‌فرهنگی است که به پنج بعد تعریف، تَعرُّف، اعتراف، مکان و زمان هم‌شناسی فرهنگی، اشاره دارد. در این پژوهش، با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت‌دار، تلاش شد تا ابعاد مختلف هم‌شناسی فرهنگی در ارتباطات میان‌فرهنگی ایران و روسیه مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. در این راستا، پنج بعد هم‌شناسی به‌عنوان مقوله‌های اصلی، در مصاحبه با خبرگان و فعالان رسانه‌ای، مورد پرسش و سپس داده‌های جمع‌آوری شده، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. در بخش تحلیل محتوای پژوهش، انواع محتوای رسانه، قالب و بستر رسانه‌ای، مسائل و موانع در پنج بعد هم‌شناسی فرهنگی مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به نتایج تحلیل، راهبردهای هم‌شناسی فرهنگی ایران و روسیه ارائه شد. در نهایت، نتایج تحلیل نشان می‌دهد که برای تحقق موثرتر و کارآمدتر هم‌شناسی فرهنگی، نیاز به حضور حقیقی خود و دیگری در مکان تعارف (ایران و روسیه) است. همچنین، تقویت دیپلماسی رسانه ای علاوه بر ارائه تصویری صحیح و شفاف از ایران ابزاری برای تقویت همکاری های فرهنگی ایران و روسیه است که موجب هم شناسی فرهنگی دو کشور می شود.