آسیب شناسی نقش آموزه‏های شفاهی در عدم ثبات رهجویان در برنامه معتادان گمنام از منظر مبانی دینی

از منظر بسیاری از ناظران حوزه اعتیاد، برنامة معتادان گمنام، موفق‏ترین برنامه برای بهبودی افرادی است که قصد غلبۀ بر مسالۀ اعتیاد به مواد مخدر را دارند. برنامه‏ای متشکل از شبکة حمایتگر به عنوان پایه‏ای محکم برای آینده‏ای روشن که به عنوان آخرین مامن معتادان، امیدوارانه توجه شمار زیادی از آنان را به خود جلب کرده است. اما، این برنامه به‌رغم کنترل مصرف مواد مخدّر در مراحل اولیه، می‏تواند رهجویان را دستخوش عوارض ناگوار اعتقادی کند و به وسوسة منجر به مصرف و عود عمیق اعتیاد بیانجامد؛ عوارضی که افزون بر ریشه داشتن در مبانی معرفتی این برنامه، ممکن است برآمده از کج‌فهمی‏ و تفسیر غلط متون رسمی از سوی افراد راهنما باشد. بنابراین، مقاله حاضر درصدد پاسخ به این سوال است که آموزههای شفاهی جلسات ان.ای چه نقشی در عدم ثبات و بازلغزش رهجویان دارد؟ این مقاله با تحلیل متون رسمی انجمن ان.‌ای و نیز داده‌های به دست آمده از مشاهده مشارکتیِ حضور و عضویت ده ساله در جلسات انجمن، برآن است تا توام‏شدن آموزه‏‏های شفاهی منبعث از فقدان معرفت دینی، درک سطحی از متون انجمن و عدم تطابق این متون با فرهنگ دینی جامعة ایران را از منظر دینی آسیب‌شناسی کند. براساس نتایج این تحقیق، عواملی مانند «فهم و تفسیر غلط از متون توسط گروه‏های مرجع»، «معنویت سکولار خارج از چارچوب شریعت»، «نفوذ جریان‏های کاذب معنویت‏گرا» و «فضای دگم و تغییرناپذیر حاکم بر جلسات» که توسط آموزههای شفاهی به اعضاء منتقل می‏شود، تاثیر اساسی بر لغزش و عدم ثبات رهجویان برنامه معتادان گمنام دارند.