بررسی پتانسیل خورندگی، رسوب‌گذاری و شاخص کیفی آب در مخازن ذخیره‌سازی هتل‌های مشهد

زمینه و هدف:  پدیده‌های خورندگی و رسوب‌گذاری از مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر کیفیت آب، اقتصاد و عمر مفید تجهیزات انتقال و توزیع آب محسوب می‌شوند.مواد و روش ها : مطالعه حاضر با هدف ارزیابی پتانسیل خورندگی و رسوب‌گذاری آب در مخازن ذخیره‌سازی هتل‌های شهر مشهد اطراف حرم مطهر امام رضا (ع) و نیز ارزیابی کیفیت آب در آنها با شاخص کیفی آب آشامیدنی (wqi) انجام شد. نمونه‌برداری از 10 هتل منتخب به‌صورت تصادفی انجام گردید  و پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب شامل ph، هدایت الکتریکی (ec)، کل جامدات محلول (tds)، سختی کل (th)، قلیائیت کل  (t.alk)، کربنات، بی‌کربنات، کلرید و سولفات اندازه‌گیری شد. شاخص‌های پایداری آب شامل شاخص لانژلیه  (lsi)، رایزنر  (rsi)، پوکوریوس  (psi)، لارسون-اسکلد (ls) و شاخص تهاجمی (ai) در دمای نمونه برداری و سناریو های مختلف دمایی دیگر محاسبه و تحلیل شدند.بافته ها :  نتایج نشان داد که میانگین ph آب در محدوده 8 تا 8/80 بوده و بیشتر نمونه‌ها در محدوده قلیایی قرار داشتند. شاخص لانژلیه نشان داد که 90 درصد منابع آبی در حالت تعادل بوده و تنها یک هتل دارای پتانسیل خورندگی )0>(lsi  است و  با افزایش دما از 10 به 30 درجه سانتی‌گراد، مقدار lsi از 0/59 به 0/79 افزایش یافت، اما همچنان در حالت تعادل است. شاخص رایزنر نشان‌دهنده تمایل آب تمامی هتل‌ها به خورندگی )7< (rsi بود.  شاخص لارسون-اسکلد (ls)و شاخص تهاجمی  ( ai)به ترتیب نشان دادند که 100 درصد نمونه‌ها فاقد خاصیت خورندگی و  90 درصد نمونه ها آب غیرتهاجمی) 12< (aiو احتمال خوردگی در آن‌ها بسیار کم است. ماتریس همبستگی نشان داد که همبستگی مثبت قوی)1=(r بین شاخص تهاجمی (ai) و شاخص لانژلیه (lsi) وجود دارد، در حالی که بین شاخص رایزنر (rsi) و شاخص تهاجمی (ai) همبستگی منفی قوی مشاهده شد. براساس تقسیم بندی wqi که برای ارزیابی و طبقه‌بندی کیفیت آب شرب استفاده می شود بطور کلی منابع آب هتل در محدوده 76-73 قرار گرفت. نتیجه گیری : مطالعه حاضر اهمیت پایش منظم کیفیت آب در سیستم‌های توزیع و ذخیره‌سازی آب به‌ویژه در مناطق پرتردد مانند مشهد را برجسته می نماید.

investigation of corrosion, scaling potential, and water quality index in storage tanks of hotels in mashhad

background: corrosion and scaling phenomena are among the most important factors affecting water quality, economics, and the lifespan of water transfer and distribution equipment.materials and methods: this study aimed to evaluate the corrosion and scaling potential of water in storage tanks at hotels around the holy shrine of imam reza, and assess the water quality using the drinking water quality index (wqi) in mashhad. random water sampling was conducted from 10 hotels, and the physicochemical parameters of the water, i.e. ph, electrical conductivity (ec), total dissolved solids (tds), total hardness (th), total alkalinity (t.alk), carbonate, bicarbonate, chloride, and sulfate were measured. water stability indices, including the langelier saturation index (lsi), ryznar stability index (rsi), puckorius scaling index (psi), larson-skold index (ls), and aggressiveness index (ai) were calculated and analyzed at the sampling temperature and other temperature scenarios.results: the results showed that the average ph of the water ranged from 8.00 to 8.80, with most samples falling within the alkaline range. the langelier saturation index indicated that 90% of the water sources were in equilibrium, with only one hotel showing a corrosion potential (lsi<0). as the temperature scenarios increased from 10 to 30 °c, the lsi value increased from 0.59 to 0.79 but remained in equilibrium state. the rsi indicated that the water in all hotels tended towards corrosion (rsi>7). ls and ai, respectively, showed that 100% of the samples have no corrosive properties and that 90% of the hotels had non-aggressive water (ai>12), with a very low probability of corrosion. the correlation matrix revealed a strong positive correlation between the ai and lsi, while a strong negative correlation was observed between the rsi and ai. based on the wqi classification, the water sources in the hotels generally fell within 73-76 range.conclusion: this study highlights the importance of regular water quality monitoring in distribution and storage systems, especially in populated areas like mashhad.