بررسی انباشت زیستی فلزات سنگین سرب، کادمیوم، نیکل و آهن در برگ گیاه نیشکر (saccharum officinarum): مطالعه موردی مزارع شرکت امیرکبیر

زمینه و هدف: گیاهان یکی از شاخص ‌های زیستی هستند که با استفاده از آن ها می ‌توان وضعیت آلودگی فلزات سنگین خاک را مشخص کرد. پژوهش حاضر در سال 1403 با هدف بررسی زیستی فلزات سنگین سرب، کادمیوم، نیکل و آهن نیشکر (saccharum officinarum) در شرکت کشت و صنعت امیرکبیر انجام شد. مواد و روش‌ ها: با توجه به مزارع شرکت کشت و صنعت امیرکبیر تعداد 6 ایستگاه انتخاب شد که 18 نمونه خاک و 36 نمونه برگ به صورت تصادفی با 3 تکرار، از 4 جهت مختلف جغرافیایی جمع ‌آوری شد. به منظور بررسی انباشت زیستی فلزات سنگین در برگ از ضریب تجمع زیستی استفاده گردید. یافته‌ ها: نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌ داری بین گروه‌ های خاک و برگ‌ های شسته شده و شسته نشده نیشکر در شش ایستگاه وجود داشت (p<0/05). غلظت فلزات سرب، کادمیوم، آهن و نیکل در نمونه ‌های خاک بیشتر از نمونه گیاهی بود. همچنین در شش ایستگاه غلظت فلزات سنگین در برگ شسته نشده بیشتر از برگ شسته شده بود. بیشترین میانگین غلظت فلزات سنگین گیاه بین چهار فلزات مورد بررسی متعلق به آهن (3/68±198/08 میلی گرم بر کیلوگرم) وکمترین غلظت متعلق به کادمیوم (0/33±4/86 میلی گرم بر کیلوگرم) به دست آمد. میانگین ضریب انباشت زیستی فلزات سنگین سرب، کادمیوم، آهن و نیکل به ترتیب برابر 0/95، 0/62، 0/26 و 0/77 بود.نتیجه‌ گیری: مقادیر ضریب انباشت زیستی فلزات سنگین کمتر 1 به دست آمد. فلز سرب بیشترین و فلز آهن کمترین ضریب انباشت زیستی را داشتند، بنابراین می‌ توان نتیجه گرفت که گیاه نیشکر پتانسیل گیاه ‌پالایی فلز سرب را داشت.

investigation of the bioaccumulation of heavy metals pb, cd, ni and fe in the leaves of sugarcane (saccharum officinarum): a case study of amirkabir company farms

background: plants are one of the biological indicators that can be used to determine the state of heavy metal pollution in the soil. this study was conducted in 2024 with the aim of bio-investigating the heavy metals pb, cd, fe and ni in sugarcane (saccharum officinarum) at amirkabir agriculture and industry company.materials and methods: according to the farms of amirkabir agriculture and industry company, 6 stations were selected, from which 18 soil samples and 36 leaf samples were collected randomly with 3 replications from 4 different geographical directions. in order to investigate the bioaccumulation of heavy metals in leaves, the bioaccumulation coefficient was used.results: the results showed that there was a significant difference between the soil and washed and unwashed sugarcane leaves in six stations (p<0.05). the concentration of pb, cd, fe and ni in soil samples was higher than in saccharum officinarum. also, in six stations, the concentration of heavy metals in unwashed leaves was higher than in washed leaves. the highest average concentration of heavy metals in plants among the four metals studied belonged to fe (198.08±3.68 mg kg-1) and the lowest concentration belonged to cd (4.86±0.33 mg kg-1). the average bioaccumulation coefficients of pb, cd, fe and ni were 0.95, 0.62, 0.26 and 0.77, respectively.conclusion: the bioaccumulation coefficient values ​​of heavy metals were less than 1. pb had the highest and fe the lowest bioaccumulation coefficient, so it can be concluded that sugarcane has the potential to phytoremediate pb.