ارزیابی ریسک مخزن نگهدارنده گاز هیدروژن با استفاده از آنالیز درخت خطا (fta) و شبکه فازی- بیزین

سابقه و هدف: ازآنجایی‌که منابع سازمان جهت کاهش ریسک خطرات محدود است، به روش‌های ارزیابی ریسک نیاز است تا با رتبه‌بندی خطرات، منابع سازمان را در نقاط بحرانی‌تر متمرکز کنند. آنالیز درخت خطا (fta) یکی از بهترین روش‌های شناخته‌شده است که همانند سایر روش‌ها با عدم قطعیت مواجه است. ازسوی‌دیگر، هیدروژن باوجودِ تمامی ویژگی‌های مثبت خود و افزایش روزافرون کاربرد آن در صنایع، خطرات قابل‌توجهی را ایجاد می‌کند. با توجه به کمبود مطالعات درزمینه ارزیابی ریسک مخازن هیدروژن، هدف این مطالعه پیشنهاد یک روش ارزیابی ریسک جهت بررسی خطرات نوع خاصی از مخزن هیدروژن است.مواد و روش‌‌ها: در این مطالعه با به کارگیری منطق فازی، ارتباطی بین متخصّصان صنعتی و روش‌های نوین ارزیابی ریسک ایجاد شد و بدین‌وسیله عدم قطعیت ناشی از کمبود دانش تاحدّامکان برطرف گردید. سپس با انتقال درخت خطا به شبکه بیزین روابط منطقی بین اجزای سیستم برقرار شد و دستیابی به احتمالات به‌روزشده امکان‌پذیر گردید. با ادغام آنالیز درخت خطا و این ابزارها، احتمال بروز آتش‌سوزی و انفجار در مخزن نگهدارنده هیدروژن یکی از صنایع ایران محاسبه شد.یافته‌ها: احتمال بروز آتش‌سوزی و انفجار 5-10^×1.147 محاسبه شد. موارد وجود اکسیژن کافی، وجود جرقه الکتریکال، تاخیر در انجام بازرسی و وجود شعله به ترتیب به‌عنوان موثرترین رویدادهای پایه در ایجاد این حادثه شناخته شدند.نتیجه‌گیری: روش پیشنهادی ضمن محاسبه احتمال بروز حادثه با مشخص کردن مهم‌ترین رویدادهای پایه، اثربخشی طرح‌های کنترل ریسک را بهبود می‌بخشد و همچنین چهارچوبی جهت بررسی موارد جدید ارائه می‌دهد.

risk assessment of hydrogen gasholder using fault tree analysis and fuzzy bayesian network

background and objective: due to limited resources for risk reduction, prioritizing risks is crucial. fault tree analysis (fta) is one of the best-known methods, which faces uncertainty like other methods. on the other hand, despite its benefits and increasing use in industries, hydrogen poses significant risks. given the lack of studies in the field of risk assessment of hydrogen tanks, this study aimed to develop a risk assessment method for a type of hydrogen tank.materials and methods: in this study, by using fuzzy logic, a connection was established between industrial experts and modern risk assessment methods; therefore, the uncertainty resulting from the lack of knowledge was mitigated as much as possible. then, by transferring the fault tree to a bayesian network, logical relationships between the system components were established, and obtaining updated probabilities became possible. by integrating fault tree analysis and these tools, the probability of fire and explosion in a hydrogen gasholder in one of iran's industries was calculated.results: the probability of fire and explosion was calculated to be 1.147e-05. the presence of sufficient oxygen and an electrical spark, a delay in inspection, and an open flame were identified as the most influential basic events in causing this incident.conclusion: while calculating the probability of an accident, the proposed method improves the effectiveness of risk control plans by identifying the most important basic events. it also provides a framework for examining new cases.