تبیین نقش منظر تاریخی طبیعی در هویت‌‌بخشی به شهر از دیدگاه شهروندان (مطالعۀ موردی باغ تاریخی چشمه بلقیس شهر چرام)

باغ‌های تاریخی در فضاهای شهری بخشی از هویت مناطق شهری هستند که با اتکا به عناصر و ارزش‌های فرهنگی  تاریخی ریشه‌دار در حافظۀ تاریخی ساکنان، از اصلی‌ترین عوامل شکل‌دهی به فضای شهر و منظر آن قلمداد می‌شوند. در این پژوهش، عوامل موثر بر هویت‌بخشی به شهر از دیدگاه شهروندان، در باغ تاریخی چشمه بلقیس شهر چرام (واقع در شهرستان چرام از توابع استان کهگیلویه و بویراحمد) شناسایی و تحلیل شده است. پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت و روش توصیفی  تحلیلی است. داده‌های پژوهش با ابزار ‌پرسش‌نامۀ‌ محقق‌ساخته گرد‌آوری شده است که روایی آن با شیوۀ صوری و پایایی آن با بهره‌گیری از آزمون آلفای کرونباخ به تایید رسیده است. جامعۀ آماری پژوهش دربردارندۀ 15218 تن از شهروندان شهر چرام است. حجم نمونه با نرم‌افزار اسمارت پاور برآورد شده است، که با در ‌‌نظر‌‌ گرفتن بیشترین اطمینان، کمترین میزان خطا و توان آزمون حجم نمونه‌ای به تعداد دویست نفر محاسبه شد. تحلیل توصیفی از ویژگی‌های جامعۀ نمونه و شناخت وضعیت شاخص‌های موردبررسی با نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس صورت پذیرفته است. تعیین نقش هریک از شاخص‌های بررسی‌شده در تبیین هویت شهری و شناسایی میزان بارهای عاملی در قالب یک مدل عاملی مرتبۀ دوم نیز با نرم‌افزار ایموس صورت گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که عامل دلبستگی با وزن رگرسیونی 0.92 بیشترین بار عاملی را در تبیین هویت شهری دارد. پس از آن، عوامل خاطره‌انگیزی، تعلق مکانی، تعامل اجتماعی، خوانایی، تشخص و منحصربه‌فرد بودن، مشارکت شهروندان و عامل‌‌های آشنایی و شناخت و تمایز و پویایی به ترتیب با بارهای عاملی 0.90، 0.78، 0.74، 0.65، 0.64 و 0.60 با متغیر سطح بالاتر خود همبستگی داشته‌اند.

explaining the role of historical-natural landscape in giving identity to the city from the perspective of citizens (case study: cheshmeh belqis historical garden in cheram city)

: historical gardens are considered an integral part of the identity of urban areas, which are rooted in the historical memory of city residents. urban identity is a concept that encompasses both objective elements, such as the characteristics of a city, and subjective elements, such as understanding, feeling and connection with a place. this concept is mainly studied in relation to the sense of place and attachment to the place. this research identifies and analyses the factors affecting the identity of the city from the perspective of city dwellers in the context of cheshmeh belqis historical garden in choram city.design/methodology/approach: the research method employed was descriptive-analytical, and a researcher-made questionnaire was utilised to collect research data. the statistical population of the research is the citizens of choram city, who were randomly questioned by the sample size of 200 people using sample power software. the statistical analysis was conducted using spss and amos software.findings: the findings indicate that the attachment factor, with a weight of 0.92, has the highest factor load in explaining urban identity. the memorable factor, with a factor load of 0.90, is ranked second. the factors of place belonging (weight = 0.78), social interaction (weight = 0.74), readability, individuality and uniqueness (weight = 0.65), citizen participation (weight = 0.64) and the factors of familiarity and recognition, differentiation and dynamics (joint load = 0.60) collectively explain urban identity at the next level.