عوامل موثر بر جلوگیری از ورشکستگی مبتنی بر خط‌مشی‌های گردشگری در کسب‌وکارهای فعال صنعت گردشگری کشور

گردشگری ایران در سایۀ بحران‌هایی مانند کرونا و عواملی مانند تحریم و مباحث مرتبط با حجاب اجباری در آستانۀ ورشکستگی است و برون‌رفت از این وضعیت نیازمند خط‌مشی‌هایی روشن، کاربردی و دارای ضمانت اجرایی است. با وجود این، در مطالعات پیشین کمتر به ارائۀ الگویی پیرامون خط‌مشی‌های گردشگری برای جلوگیری از این وضعیت پرداخته شده است. این پژوهش با هدف شناخت عوامل موثر بر جلوگیری از ورشکستگی مبتنی بر خط‌مشی‌های گردشگری در کسب‌وکارهای فعال صنعت گردشگری[1] کشور انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی توسعه‌ای و براساس چگونگی گردآوری داده‌ها پیمایشی مقطعی است. داده‌های لازم برای پژوهش با روش‌های اسنادی (کتابخانه‌ای) و میدانی (مصاحبه و پرسش‌نامه) گردآوری شده است. گردآوری داده‌ها به‌صورت پیمایشی مقطعی در تیرماه 1402 آغاز شد و در بازۀ زمانی یک‌ساله به پایان رسید. از طرح پژوهش آمیختۀ اکتشافی برای نیل به هدف پژوهش استفاده شده است. جامعۀ مشارکت‌کنندگان بخش کیفی دربردارندۀ استادان مدیریت گردشگری و مدیریت دولتی و مدیران و معاونان وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بوده است. برای نمونه‌گیری از روش هدفمند استفاده شد و پس از دوازده مصاحبه اشباع نظری به دست آمد. جامعۀ آماری بخش کمّی دربردارندۀ کارشناسان و مدیران وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بوده است. حجم نمونه با قاعدۀ تحلیل توان کوهن (1992) و نرم‌افزار جی پاور (g*power) 140 نفر برآورد شد و نمونه‌گیری با روش تصادفی ساده انجام شد. برای تحلیل داده‌ها در فاز کیفی از روش تحلیل مضمون با نرم‌افزار مکس کیودی‌ای و در فاز کمّی از روش حداقل مربعات جزئی با نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس انجام شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که عوامل اقتصادی، قانونی، توان طبیعی و زیرساخت‌های گردشگری در فرهنگ گردشگری میزبان و سیاست‌گذاری گردشگری تاثیر می‌گذارند. درنهایت، تصویر کسب‌وکارهای گردشگری، آگاهی از کسب‌وکارهای منطقه و هویت برند گردشگری موجب توسعۀ کسب‌وکارهای گردشگری می‌شوند. در میان عوامل، تصویر کسب‌وکارهای گردشگری بیشترین تاثیرگذاری را داشت. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت خط‌مشی‌های گردشگری می‌تواند در برون‌رفت از وضعیت موجود و جلوگیری از ورشکستگی فعالان حوزۀ گردشگری نقش‌آفرین باشد. این پژوهش از منظر موضوعی نوآورانه است، زیرا الگوی جلوگیری از ورشکستگی در مداخل علمی داخلی مورد عنایت پژوهشگران قرار نگرفته است. به‌علاوه، رویکرد آمیختۀ اکتشافی برای طراحی و اعتبارسنجی مدل می‌تواند به جنبۀ نوآورانۀ این پژوهش کمک کند.

factors affecting bankruptcy through tourism policies in the active businesses of the country’s tourism industry

the present study was conducted with the aim of knowing the effective factors on avoiding bankruptcy based on tourism policies in the active businesses of the country’s tourism industry. in terms of the purpose of this study, it is an applied-developmental research, and based on the method of data collection, it is also a cross-sectional survey. documentary (library) and field (interview and questionnaire) methods have been used in order to collect the information needed for the research, and the method of data collection in terms of time horizon as a cross-sectional survey started in july 1402 and ended in a one-year period. in order to achieve the goal of the research, an exploratory mixed research design was used. the community of participants of the qualitative section includes professors of tourism management and public administration and managers and vice-presidents of the ministry of culture, handicrafts and tourism. a targeted method was used for sampling and theoretical saturation was achieved after 12 interviews. the statistical population of the quantitative sector includes experts and managers of the ministry of culture, handicrafts and tourism. the sample size was estimated to be 140 people using cohen’s power analysis rule (1992) and g*power software, and sampling was done by simple random method. for data analysis, thematic analysis method was used in the qualitative phase with maxqda software and partial least squares method was used in the quantitative phase with smart pls software.