فراتحلیل موانع توسعۀ گردشگری پزشکی در ایران

این پژوهش با هدف فراتحلیل موانع توسعۀ گردشگری پزشکی در ایران انجام شده است. پژوهش به لحاظ هدف کاربردی و از نظر نوع توصیفی تحلیلی است. با توجه به هدف پژوهش، از روش فراتحلیل استفاده شده است. بدین منظور، 21 مقاله از پایگاه‌های آی‌اس‌سی، اسکوپوس، وب آو ساینس و گوگل اسکالر استخراج و درنهایت 17 مقالۀ منتخب برای تحلیل وارد نرم‌افزار cma شد. در این میان، 12 عامل در مطالعات متعدد شناسایی شد و اندازۀ اثر هریک در ارتباط با توسعه‌نیافتگی گردشگری پزشکی در ایران به دست آمد. این عوامل عبارت‌اند اند از ضعف‌های نظام اداری، تحریم‌ها و چالش‌های بین‌المللی، تعدد مراکز تصمیم‌گیر، ضعف همکاری بخش خصوصی و دولتی، ضعف نظام آماری و اطلاعات، ضعف قوانین و نظارت و پایش، ضعف فرایند ارائه خدمت در زنجیرۀ خدمات گردشگری پزشکی، فعالیت غیررسمی و زیرزمینی در زنجیرۀ ارائۀ خدمات گردشگری پزشکی، ضعف رقابت‌پذیری خدمات گردشگری پزشکی ایران در بازارهای بین‌المللی، موانع سرمایه‌گذاری، موانع بازاریابی و تبلیغات، و موانع فرهنگی. مطالعات منتخب به روش پیمایشی و با ابزار پرسش‌نامه در جوامع آماری متفاوت انجام گرفت. در گام نخست ارزیابی، همگنی و ناهمگنی و سوگیری انتشار بررسی شد، که یافته‌ها نشان از عدم سوگیری انتشار و ناهمگنی مطالعات داشت. در مرحلۀ بعد، ضریب اندازۀ اثر مستقل و ترکیبی متغیرهای هدف در نرم‌افزار cma نشان داد که سطح معناداری برای سه متغیر «ضعف نظام آماری و اطلاعات» (0.654)، «فعالیت غیررسمی و زیرزمینی در زنجیرۀ ارائۀ خدمات گردشگری پزشکی» (0.478) و «ضعف رقابت‌پذیری خدمات گردشگری پزشکی ایران در بازارهای بین‌المللی» (0.103) بیشتر از سطح معناداری استاندارد (0.05) است، که به معنای غیرقابل ‌قبول بودن اندازۀ اثر این متغیرها است. به ‌بیان ‌دیگر، سه متغیر یادشده تاثیر معناداری در توسعه‌نیافتگی گردشگری پزشکی در ایران ندارند. از سوی دیگر، سطح معناداری سایر متغیرها از سطح معنادار استاندارد کمتر است؛ بنابراین، اندازۀ اثر آن‌ها معنادار است و تاثیر آن‌ها در توسعه‌نیافتگی گردشگری پزشکی در ایران تایید می‌شود. شدت تاثیر سه متغیر «ضعف فرایند ارائۀ خدمت در زنجیرۀ خدمات گردشگری پزشکی»، «موانع سرمایه‌گذاری» و «موانع بازاریابی و تبلیغات» زیاد و بیش از بقیۀ متغیرها است. در جهت نیل به توسعۀ گردشگری پزشکی در ایران، باید برنامه ریزی و سیاست گذاری و اجرا در حوزۀ این سه عامل مدنظر متولیان امر قرار گیرد.

meta-analysis of barriers to medical tourism development in iran

the present study aimed to do a meta-analysis of the barriers to the development of medical tourism in iran. this applied study employed a descriptive-analytical research method and a meta-analysis technique. for this purpose, 21 articles were extracted from isc, scopus, web of science and google scholar databases and finally 17 selected articles were entered into cma software for analysis. among them, 12 factors were identified in several studies and the effect size of each was obtained in relation to the underdevelopment of medical tourism in iran. these factors include: the weaknesses of the administrative system; international sanctions and challenges; multiplicity of decision-making centers; weak cooperation between the private and public sectors; weakness of statistical and information system; weakness of laws, supervision and monitoring; weakness of the service delivery process in the medical tourism service chain; informal and underground activity in the chain of providing medical tourism services; weak competitiveness of iran’s medical tourism services in international markets; obstacles to investment; barriers to marketing and advertising; and cultural barriers. the selected studies were conducted by survey method and questionnaire tool in different statistical societies. in the first step of the evaluation, homogeneity and heterogeneity and publication bias were investigated, and the findings showed no publication bias and heterogeneity of the studies. the results of the independent and combined effect sizes of the variables in cma software demonstrated that the significance levels of the variables weakness of the statistical and information system as 0.654, informal and underground activity in the medical tourism service supply chain (mtssc) as 0.478, and weak competitiveness of iran’s medical tourism services in international markets as 0.103, are higher than the standard significance level of 0.05. that is, the effect sizes of these variables are not acceptable. in other words, the mentioned three variables do not significantly affect the underdevelopment of medical tourism in iran. moreover, the significance level of other variables is lower than the standard significance level. therefore, their effect size is significant, and their effect on the underdevelopment of medical tourism in iran is confirmed. the effect sizes of the three variables, weakness of the service delivery in the mtssc , investment barriers , and marketing and advertising barriers , are high and more than the other variables.