هم‌افزایی در افق دریا،برای گنجینه‌های پایدار اقتصاد آبی ایران (مبتنی بر روش علم‌سنجی)

در کشور ایران، با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص آن و دسترسی به دریاهای آزاد از طریق خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر منابع دریایی می‌تواند نقش بسیار مهمی در توسعه اقتصادی، امنیت ملی و تامین منابع انرژی و غذایی ایفا کند. بر این اساس همسویی و هم‌افزایی سازمان‌های کلیدی، امری مهم و غیرقابل اجتناب است. بر اساس بررسی انجام شده مشخص شده است سازمان‌های «بنادر و دریانوردی، شرکت ملی نفتکش، کشتیرانی ج.ا.ایران، نیروی دریایی ارتش، نیروی دریایی سپاه، سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع، سازمان شیلات، سازمان محیط‌زیست، شورای عالی صنایع دریایی و پژوهشکده ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی» مهم‌ترین سازمان‌ها در مسیر توسعه اقتصاد دریامحور هستند و همسویی این سازمان‌ها با هم به توسعه اقتصادی و امنیت ملی ایران کمک خواهد کرد. بر این اساس در این تحقیق که با روش علم‌سنجی و تحلیل محتوای اسناد انجام شده است، هم‌افزایی در افق دریا برای گنجینه‌های پایدار اقتصاد آبی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. بدین منظور از پایگاه داده‌ای اسکوپوس کلیه اسناد مرتبط استخراج و تحلیل شدند. اسناد مورد بررسی شامل 46 مقاله تا سال 2025 میلادی بوده است. یافته‌های کتاب‌سنجی و علم‌سنجی با استفاده از نرم‌افزارهای bibexcelوvosviewer تحلیل شدند و نقشه‌های علمی ترسیم گردید و 14 کلاستر و 201 آیتم استخراج شد. به‌واسطه تحلیل محتوایی متون برای کلاسترهای 14 گانه حوزه‌های داغ موضوعی شناسایی شدند و با تحلیل خوشه‌ها شکاف‌های پژوهشی مشخص گردیدند. بر اساس یافته‌های تحقیق و شناخت خلاء تحقیقاتی پیشنهادهای کاربردی و پیشنهاد برای تحقیقات آتی مشخص شد. ایجاد چارچوبی یکپارچه به منظور همسویی و هم‌افزایی نهادهای ذی‌ربط می‌تواند از موازی‌کاری‌ها، تداخل وظایف و بهره‌برداری غیرپایدار از منابع جلوگیری کند. ذیل یافته‌های تحقیق و بر اساس کلاسترهای چهارده‌گانه پیشنهادهای تکمیلی ارائه شده است. به‌علاوه چالش‌ها و راهکار‌ها نیز بر اساس نتایج تحقیق مشخص شدند.

sea horizon synergy for sustainable treasures of irans blue economy(based on scirntometric approach)

in iran, due to its unique geographical position and access to open seas through the persian gulf, the sea of oman, and the caspian sea, marine resources can play a significant role in economic development, national security, and the provision of energy and food resources.therefore, the alignment and synergy of key organizations are crucial and unavoidable. based on the conducted research, it has been identified that the following organizations are the most influential in the development of a maritime based economy: the ports and maritime organization, national iranian tanker company, islamic republic of iran shipping lines, navy of the islamic republic of iran army, navy of the islamic revolutionary guard corps, marine industries organization of the ministry of defense, fisheries organization, environmental protection organization, high council for marine industries, and the national institute for oceanography and atmospheric science. the alignment of these organizations contributes to iran’s economic development and national security.this study, conducted through scientometrics and document content analysis, investigates synergy in the maritime horizon for the sustainable development of the water related economy. for this purpose, all relevant documents were extracted and analyzed from the scopus database. the analyzed documents included 46 articles up to the year 2025. the bibliometric and scientometric findings were analyzed using bibexcel and vosviewer software, leading to the creation of scientific maps. 14 clusters and 201 items were identified. through content analysis of the documents, the 14 clusters’ thematic hotspots were recognized, and research gaps were highlighted.based on the study findings and the identification of research gaps, practical recommendations and suggestions for future research were provided.developing an integrated framework to align and synergize related institutions can prevent redundancy, task overlap, and unsustainable resource exploitation. complementary recommendations were presented based on the 14 clusters, along with identifying challenges and solutions derived from the research results.