تفسیر تاریخی‌‌تطبیقی «اُولُوا الْاَرْحَامِ بَعْضُهُمْ اَوْلَى بِبَعْض» ( احزاب: 6)

عبارت «وَاُولُوا الْاَرْحَامِ بَعْضُهُمْ اَوْلَى بِبَعْضٍ ...» در آیۀ ششم سورۀ احزاب در طول تاریخ تفسیرهای گوناگونی یافته است. این پژوهش شش دیدگاه تاریخی دربارۀ دلالت این آیه را بررسی می‌کند: (1) برخی آن را ناسخ ارث بردن به‌واسطۀ هجرت و ایمان و دال بر ارث خویشاوندان دانسته‌اند؛ (2) گروهی، بدون پذیرش نسخ، آیه را بیانگر ارث خویشاوندان و تبیین‌کننده مادر بودن همسران پیامبر تفسیر کرده‌اند؛ (3) عده‌ای بر این باور رفته‌اند که آیه بر این دلالت دارد که یکی از شرایط جانشینی پیامبر قرابت با اوست؛ 4) دیدگاهی دیگر شرایط جانشینی را ایمان، هجرت و قرابت می‌شمارد؛ (5) برخی از آیه معنایی عام برداشت کرده‌اند که هم شامل ارث و هم شرایط جانشینی می‌شود؛ (6) نظریه‌ای نیز آیه را، براساس دیدگاه استعمال لفظ در بیش از یک معنا، هم دال بر ارث و هم دال بر ولایت می‌داند. این پژوهش، با روش تفسیر تاریخی‌‌تطبیقی، دیدگاه‌های مذکور را واکاوی کرده و با توجه به قرائن موجود، به این نتیجه رسیده دیدگاه ششم به واقعیت نزدیک‌تر است.

a historical-comparative exegesis of “the blood relatives are more entitled” [al-ahzab:06]

the phrase “the blood relatives are more entitled…” in verse six of the al-ahzab chapter has found various interpretations throughout history. this study examines six historical perspectives on the implication of this verse: 1) some have considered it to abrogate inheritance based on migration and faith, denoting inheritance for relatives; 2) a group, without accepting abrogation, has interpreted the verse as expressing inheritance for relatives and clarifying the motherhood of the prophet’s wives; 3) some have believed that the verse indicates that one of the conditions of the prophet’s succession is kinship with him; 4) another view considers faith, migration, and kinship as conditions for succession; 5) some have derived a general meaning from the verse that includes both inheritance and conditions for succession; 6) one theory also regards the verse as denoting both inheritance and guardianship (wilāyah) based on the view of a word being used in more than one meaning,. this research, using the historical-comparative exegetical method, analyzes the aforementioned perspectives and, considering the available evidence, concludes that the sixth view is closer to reality