مطالعۀ تطبیقی نظریۀ سهروردی با نور در قرآن

این پژوهش با هدف تطبیق نظریۀ سهروردی با نور در قرآن انجام شده است. همچنین به‌دنبال ارائۀ چارچوبی نوین برای تطبیق نظریات فلسفی با قرآن است. برای دستیابی به این هدف، یک فرایند چهارمرحله‌ای اجرا شد. در گام اول، با رجوع به آثار سهروردی، دستاورد حکمت اشراق در قالب یک گزارۀ مبنایی و اساسی تعیین شد. در گام دوم، ضمن مطالعۀ پیشینۀ موضوع، نحوۀ بهره‌برداری سهروردی از مصادیق نور در قرآن بررسی شد. در مرحلۀ سوم، گزارۀ منتخب و آیات متناظر با آن بررسی و تحلیل شد. مرحلۀ آخر با تطبیق و تحلیل گزارۀ منتخب با شبکۀ مفهومی «نور» در قرآن به سرانجام رسید. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که نخست، سهروردی بنیان مکتب اشراقی خود را براساس قرآن طراحی نکرده، ولی ادبیات این نظریه وامدار قرآن بوده؛ ازاین‌رو از آیات قرآن به‌صورت ذوقی، تلمیح و استشهاد بسیار بهره برده است. دوم، در قرآن واژۀ «وجود» به خداوند اطلاق نشده و قرآن نقشی ویژه برای صفت نور در میان سایر صفات الهی رقم زده است؛ بنابراین می‌توان نور بودن خداوند برای آسمان‌ها و زمین، یعنی کل گیتی، را با تعبیر «نورالانوار» سهروردی تطبیق داد.

a comparative study of suhrawardi’s theory with light in the quran

this research was conducted with the aim of theoretically aligning suhrawardi’s theory with the concept of light in the quran while also proposing a new framework for reconciling philosophical theories with the quran. to achieve this goal, the study employed a four-stage process. in the first step, the achievements of illuminationist wisdom were established as a foundational and essential proposition through an examination of suhrawardi’s writings. in the second step, alongside an examination of the subject’s background, the manner in which suhrawardi utilized the examples of light (nūr) in the quran was examined. the third stage involved an examination and analysis of selected philosophical propositions and their corresponding quranic verses. the final step culminated in a comparative analysis of selected propositions and the quran’s conceptual framework of light. the findings demonstrate that 1) while suhrawardi did not base his illuminationist school on the quran, the literature of this theory is indebted to the quran. hence, he made abundant intuitive, allusive, and testimonial use of quranic verses. 2) in the quran, the term “wujūd” (existence) is not attributed to god, and the quran assigns a unique role to the attribute of light among the divine attributes. therefore, god’s being the light of the heavens and the earth—that is, the entire universe—can be aligned with suhrawardi’s expression “nūr al-anwār” (light of lights).