>
Fa   |   Ar   |   En
   تحلیل تطبیقی عملکرد تفسیری فخر رازی و آلوسی در مساله جسم‌انگاری خداوند  
   
نویسنده بزرگزاده محمد ,خاکپور حسین ,نوری ابراهیم
منبع پژوهش هاي تفسير تطبيقي - 1400 - دوره : 7 - شماره : 1 - صفحه:295 -319
چکیده    مقایسۀ کلی یا جزئی بین دو تفسیر، در زمرۀ نقدهای پژوهشی قرآنی عصر حاضر به‌شمار می‌آید. با عنایت به این‌ که تفسیر روح‌المعانی اثر آلوسی، مفسر معروف قرن سیزدهم را نسخۀ دوم تفسیر کبیر فخر رازی، متکلم بنام قرن ششم پنداشته‌اند، پژوهش حاضر تلاش کرده است تا با رویکردی توصیفیتحلیلی، مسالۀ جسم‌انگاری خداوند را از دیدگاه رازی و آلوسی  مقایسه کند. این پژوهش، چنین نتیجه گرفته است که هردو مفسر، خداوند را از جسمیت منزه می‌دانند، با این تفاوت که رازی بر محال بودن آن تصریح کرده و برای اثبات دیدگاه خود، دلایل عقلی آورده است، ولی آلوسی منزه دانستن خداوند از تجسیم را به این دلیل پذیرفته که روش بسیاری از علمای برجستۀ اسلام است و به محال بودن آن هیچ‌گونه تصریح و یا اشاره‌ای ندارد. هم‌چنین رازی در موردِ آیات موهم تجسیم، به‌گونه‌ای بحث کرده که نشان‌دهندۀ برتری تاویل به سبک معتزله است، اما آلوسی مواردی را که در آیات به خداوند نسبت داده شده‌اند، می‌پذیرد ولی تعیین مراد از آن را به خداوند تفویض می‌کند؛ هرچند در مواردی نیز گرایش به تاویل دارد. هم‌چنین باید اشاره کرد که آلوسی در پاره‌ای موارد نیز دیدگاه مورد پسند رازی را نقد کرده است.  
کلیدواژه جسم‌انگاری خداوند، فخررازی، آلوسی، تفسیر تطبیقی، تاویل متن، تفویض فهم
آدرس دانشگاه سیستان و بلوچستان, ایران, دانشگاه سیستان و بلوچستان, گروه علوم قرآن و حدیث, ایران, دانشگاه سیستان و بلوجستان, گروه معارف اسلامی, ایران
پست الکترونیکی enoori@theo.usb.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved