>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی و نقد نظریات مفسران در بیان وجه ارتباط شرط و جزایِ آیه سوم سوره نساء  
   
نویسنده سلطانی رنانی محمد
منبع پژوهش هاي تفسير تطبيقي - 1398 - دوره : 5 - شماره : 2 - صفحه:221 -246
چکیده    پر بحث ‌ترین شرط و جزا در قرآن کریم در آیه سوم سوره نساء است. وَ اِنْ خِفْتُمْ اَلاَّ تُقْسِطُوا فِی الْیَتامى‏ فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى‏ وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلاَّ تَعْدِلُوا فَواحِدَهً اَوْ ما مَلَکَتْ اَیْمانُکُمْ ذلِکَ اَدْنى‏ اَلاَّ تَعُولُوا. و اگر بیم دارید که درباره یتیمان دادگری نکنید، هر چه از زنان که پسندید، دودو، سه‌سه، چهارچهار، به همسرى گیرید. پس اگر بیم دارید که دادگری نکنید، پس یک [زن گیرید] یا به آنچه [از کنیزان‏] مالک شده‏اید. این [روش] نزدیک‌تر است بدان که ستم نکنید. مفسرّان در بیان وجه ارتباط جمله وَ اِنْ خِفْتُمْ اَلاَّ تُقْسِطُوا فِی الْیَتامى و جمله فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ شش وجه بیان کرده‌اند. این وجوه به اختصار از این قرارند: 1. ازدواج با دیگر زنان موجب دادگری با دختران یتیم است. 2. ازدواج با دختران یتیم موجب دادگری با آنان است. 3. دادگری میان یتیمان در گرو محدودیت ازدواج است. 4. دادگری میان زنان همچون دادگری میان یتیمان لازم است. 5. پاکدامنی همانند دادگری در یتیمان لازم است. 6. دادگری میان یتیمان در گروی ازدواج با مادر آنان است. برخی از مفسران نیز هر چند لزوم ارتباط بین شرط و جزا را پذیرفته‌اند، لیکن میانه دو جمله فوق در این آیه ملازمه و پیوستگی نمی‌دانند. این مفسران چهار گونه سخن گفته‌اند. این چهار سخن و آن شش وجه مورد بررسی و نقد قرار گرفته‌اند و به نظر می‌رسد وجه ششم برترین و بهترین وجه در بیان ارتباط شرط و جزا باشد.
کلیدواژه آیه سوم نساء، شرط و جزا، دادگری با یتیمان، چندهمسری
آدرس دانشگاه اصفهان, گروه علوم قرآن و حدیث, ایران
پست الکترونیکی m.soltani.r@ltr.ui.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved