>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی دیدگاه‌ها دربارۀ کیستی خلیفه و مستخلف‌عنه در عبارت «اِنِّی جَاعِلٌ فِی الارْضِ خَلِیفَهً»  
   
نویسنده دیرباز عسگر ,مطلبی کربکندی حسین
منبع پژوهش هاي تفسير تطبيقي - 1396 - دوره : 3 - شماره : 2 - صفحه:71 -90
چکیده    عبارت «اِنِّی جَاعِلٌ فِی الارْضِ خَلِیفَهً» از آیۀ 30 سوره بقره از عبارات پرکاربرد و چالشی در تاریخ علوم اسلامی به شمار می‌رود. دیدگاه‌های مختلفی دربارۀ کیستی خلیفه و مستخلف‌عنه از سوی مفسرین، متکلمین، عرفا و فلاسفه طرح شده است. در این پژوهش تلاش می‌شود، ضمن تحلیل و بررسی این دیدگاه‌ها، نظریه صحیح بازشناخته شود. به این منظور، پس از بررسی کلی چیستی خلیفه و مستخلف‌عنه، نخست احصاء جامعی از نظریات مختلف مطرح‌شده، صورت گرفته، سپس میان این دیدگاه‌ها بر مبنای تحلیل متن آیۀ موردبحث و روایات مربوط داوری شده است. ابتدا مستخلف‌عنه بررسی شده و از تحلیل خود آیه و روایات مربوط چنین نتیجه گرفته شده است که مستخلف‌عنه در این آیه، خداوند متعال است. سپس، با توجه به نتیجۀ مذکور، احتمالات ممکن بررسی شده و نشان داده‌شده است که تنها حالت مقبول این است که خلیفۀ خدا، مصادیق ویژه ای داشته باشد و منصوب خداوند متعال باشند.
کلیدواژه خلیفه، مستخلف‌عنه، خداوند، انسان، ملائکه.
آدرس دانشگاه قم, گروه فلسفه و حکمت اسلامی, ایران, دانشگاه قم, ایران
پست الکترونیکی h.motallebi@gmail.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved