رابطه فعالیت بدنی، ناتوانی ناشی از درد و ادراک بدنی با علائم افسردگی در سالمندان: نقش میانجی کیفیت زندگی

امروزه افسردگی از شایع ترین اختلالات روانی و معضل قوی در زندگی سالمندان است که می‌تواند تحت ‌تاثیر کیفیت زندگی و دیگر ویژگی های جسمی و روانی سالمند را تحت ‌تاثیر قرار دهد. بنابراین، هدف پژوهش حاضر پیش‌بینی علائم افسردگی با توجه ‌به فعالیت بدنی، ناتوانی ناشی از درد و ادراک بدنی با میانجیگری کیفیت زندگی بود. این پژوهش یک مطالعه توصیفی بود که با روش مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی سالمندان بالای 60 سال بود که از میان آنها تعداد‌‌ 300 نفربه عنوان نمونه آماری با روش نمونه‌گیری در دسترس در باغ تجربه شهر اصفهان در سال 1402 انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل‌ پرسش‌نامه علائم افسردگی یاساویج و همکاران، فعالیت بدنی واشبورن و همکاران، ناتوانی ناشی از درد ملزاک، ادراک بدنی کش و همکاران و کیفیت زندگی دیگو و همکاران بود. تحلیل داده‌ها با روش مدل یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار ‌‌ amos-23و spss-23 انجام شد. نتایج نشان داد که مدل علّی برازش مطلوبی در نمونه مورد مطالعه دارد (0.05>p). همچنین یافته‌ها نشان داد بین فعالیت بدنی، ناتوانی ناشی از درد و ادراک بدنی از طریق کیفیت زندگی با علائم افسردگی در سالمندان رابطه غیرمستقیم دارند (0.05>p). بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر هر چه سالمندان زندگی پر تحرک‌تر و فعال‌تر داشته باشند، میزان ادراک بدنی بهتر و ناتوانی ناشی از درد کمتر و سلامت روانی و کیفیت زندگی بهتری را تجربه می‌کنند. بنابراین توصیه می‌شود برنامه‌ریزان سلامت سالمندان برنامه‌ها و امکاناتی را برای ارتقای فعالیت بدنی در این گروه‌ها فراهم کنند. همچنین ورزش سبک و فعالیت بدنی منظم باید به‌عنوان روشی کم هزینه و سالم برای جلوگیری از بروز مشکلات مربوط به سالمندان مورد توجه قرار گیرد که باعث بهبود و توسعه جنبه‌های مختلف کیفیت زندگی می‌شود.

the relationship between physical activity, pain-induced disability and body perception with depressive symptoms in older adults: the mediating role of quality of life

nowadays, depression is one of the most common psychological disorders, posing a significant challenge in the lives of individuals in later stages of life. it can affect their quality of life (qol) and various physical and mental aspects. therefore, the aim of this study was to predict depressive symptoms based on physical activity, pain-related disability (prd), and body perception, with qol as a mediating variable. this was a descriptive study, using structural equation modeling (sem). the statistical population consisted of all individuals over the age of 60, from whom a sample of 300 was selected through convenience sampling at the bagh-e tajrobeh (the experience garden) in isfahan, iran in 2024. the data collection tools included yesavage et al.’s geriatric depression scale, washburn et al.’s physical activity scale, melzack’s pain disability index, cash et al.’s body perception questionnaire, and diego et al.’s qol scale. data analysis was conducted using sem in amos-23 and spss-23 software. the results indicated that the causal model showed a good fit in the study sample (p<.05). findings also revealed that physical activity, prd, and body perception had an indirect relationship with depressive symptoms through qol (p<0.05). based on these findings, individuals who have more active and dynamic lifestyle tend to experience better body perception, lower prd, and improved qol and reduced depressive symptoms. therefore, health policymakers are advised to develop programs and provide facilities to promote physical activity among older adults. additionally, light exercise and regular physical activity should be considered as cost-effective and healthy methods for preventing age-related issues, as they contribute to the improvement of various aspects of qol.