رابطه سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر، سطوح هیجان خواهی و استرس ادراک شده با عملکرد شناختی سالمندان مبتلا به فشار خون

فشار خون بالا و نارسایی‌های شناختی، اختلالات معمول در سالمندان است. بنابر‌این، این مطالعه با هدف بررسی رابطه الگوهای سالم زیستی خودتجزبه ناپذیر، سطوح هیجان ‌خواهی و استرس ادراک‌شده با عملکرد شناختی سالمندان مبتلا به پرفشاری خون انجام شد. این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش را سالمندان مبتلا به فشار خون شهر ارومیه در سال 1402 تشکیل می‌دادند. با مراجعه به مراکز بهداشتی درمانی شهر ارومیه تعداد 215 فرد سالمند مبتلا به فشار خون به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های شناختی مونترال نصرالدین و همکاران، سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر میرز و همکاران، حس جستجوی زاکرمن و استرس ادراک‌شده کوهن استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون پیرسون و رگرسیون چندگانه در نرم‌افزار spss-22 استفاده شد. نتایج بدست آمده نشان داد که عملکرد شناختی سالمندان مبتلا به پرفشاری خون با سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر و سطوح هیجان‌خواهی و استرس ادراک شده رابطه معناداری دارد. متغیرهای پیش بین 33 درصد نمره عملکرد شناختی را تبیین کردند (0.001). میزان اعمال اجرایی 0.15، هیجان زدگی 0.11، خود اجتماعی 0.3، خود مقابله‌ای 0.2 و استرس ادراک شده 0.2 از تغییرات عملکرد شناختی را پیش‌بینی کردند (0.001). بنابراین، در سالمندان مبتلا به فشارخون بالا الگوهای سالم زیستی خود تجزیه ناپذیر ضعیف بوده و سطوح هیجان‌خواهی و استرس ادراک شده در سطح بالایی است. برای کمک به این سالمندان باید مهارت‌های کنترل هیجانات و مدیریت استرس را آموزش داد.

the relationship between indestructible healthy lifestyle patterns, levels of sensation-seeking and perceived stress with cognitive performance in older adults with hypertension

hypertension and cognitive impairments are common conditions among older adults. this study aimed to investigate the relationship between the indivisible self model of wellness (is-wel), sensation-seeking levels, and perceived stress with cognitive performance in older adults with hypertension. this was a descriptive-correlational study. the study population included all older adults diagnosed with hypertension in urmia, iran, in 2023. a total of 215 older adults with hypertension were selected from healthcare centers in urmia through convenience sampling. data were collected using nasreddine et al.’s montreal cognitive assessment, myers et al.’s wellness evaluation of lifestyle, zuckerman’s sensation seeking scale, and cohen’s perceived stress scale. data were analyzed using pearson’s correlation coefficient and multiple regression analysis in spss version 22. the results showed significant relationships between cognitive performance and is-wel, sensation-seeking, and perceived stress. the predictor variables explained 33% of the variance in cognitive performance (p<.001). executive functioning accounted for 15%, excitement for 11%, self-socialization for 3%, self-coping for 2%, and perceived stress for 2% of the variance (p<.001). these findings suggest that older adults with hypertension tend to have weak is-wel, and high levels of sensation-seeking and perceived stress. emotional regulation and stress management training are recommended to improve cognitive performance in this population.