سناریوهای آینده‌ سرمایه‌ اجتماعی ایرانیان در فضای مجازی

در دنیای امروز، سرمایه‌ اجتماعی اهمیت بیشتری نسبت به سرمایه‌ فیزیکی در سازمان‌ها و جوامع دارد. این سرمایه به عنوان شبکه‌ای از روابط جمعی و انسجام‌بخش میان افراد عمل می‌کند. سرمایه‌ اجتماعی به منابع ابزاری و حمایتی موجود در شبکه‌ها اشاره دارد که از طریق پیوندهای اجتماعی قابل ‌دسترس هستند و به افراد امکان می‌دهند از طیف وسیعی از حمایت‌ها بهره‌مند شوند. از سوی دیگر، اینترنت به عنوان یکی از بزرگ‌ترین اختراعات بشر، با کارکردهای گسترده‌اش، بخش‌های مختلف زندگی انسان را تحت تاثیر قرار داده است. این فناوری، با از بین بردن فاصله‌های جغرافیایی، تحولی اساسی در ارتباطات و تبادل اطلاعات ایجاد کرده است. در این میان، فضای مجازی و به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی به ‌عنوان شکل‌های جدیدی از خدمات در سال‌های اخیر توجه عمومی را به خود جلب کرده‌اند. بنابراین با توجه به اهمیت دو موضوع سرمایه‌ اجتماعی و فضای مجازی در این پژوهش سعی شده، با استفاده از رویکرد آینده‌پژوهی و روش تحلیل تاثیر متقابل، عوامل مهم و اثرگذار بر سرمایه‌ اجتماعی در فضای مجازی شناسایی شود. این پژوهش از نوع کاربردی است و در آن با بهره‌گیری از منابع معتبر و مرور اسناد از روش‌های میدانی (پرسشنامه و پنل خبرگان) به‌ عنوان روش‌‌های مکمل استفاده شده است. مشارکت‌کنندگان مجموعه‌ای از صاحب‌نظرانی بوده‌اند که توانایی کمک تحلیلی به اهداف پژوهش را داشته‌اند و طی نمونه‌گیری هدفمند 20 خبره مشارکت کرده‌اند. در نهایت با استفاده از نرم‌افزارهای میک‌مک و سناریو ویزارد چهار سناریو از سازگارترین سناریوهای مرتبط با آینده‌ سرمایه‌ اجتماعی ایرانیان در فضای مجازی در افق 1410 ارائه شده است.

future scenarios of social capital of iranians in cyber space

in today’s world, social capital is deemed more important than physical capital in both organizations and societies. social capital acts as a network of collective and cohesive relationships among people. it refers to the instrumental and supportive resources available in networks, accessible through social ties, allowing individuals to benefit from a wide range of supports. conversely, the internet, one of the greatest human inventions, has affected various aspects of human life with its extensive functions. by eliminating geographical distances, this technology has fundamentally transformed communication and information exchange. meanwhile, cyberspace, especially social networks, as new forms of services, have attracted significant public attention in recent years. therefore, considering the importance of social capital and cyberspace, this research employs a futures studies approach and the method of cross-impact analysis to identify the important and influencing factors on social capital in cyberspace. this research is applied in nature, utilizing field methods such as questionnaires and expert panels, complemented by reliable sources and document reviews. the participants included 20 experts selected through targeted sampling, who provided analytical assistance to achieve the research objectives. finally, using micmac and scenario wizard software, four of the most compatible scenarios for the future of iranian social capital in cyberspace by the year 2031 have been presented.