خوانش بینافرهنگی متون مصور مکتب نگارگری مشهد بر اساس آرای مایکل ریفاتر

فرهنگ عامه، مجموعه آداب و رسومی است که از گذشتگان برجای مانده و ریشه در ادبیات و هنر جامعه دارد. خوانش بینا‌فرهنگی نوعی از خوانش است که به تبیین پیش‌متن‌های درون‌ و برون‌فرهنگی متن پرداخته و علاوه بر کشف لایه‌های معنایی عمیق، پیش‌متن‌های احتمالی آن‌ها را نیز بررسی می‌کند. هدف پژوهش حاضر این است که با توجه به اهمیت بازشناسی فرهنگ عامه و بازتاب آن در متون هنری هر دوره، با تکیه بر آرای خوانشی مایکل ریفاتر به بررسی متون هنری مکتب مشهد در عصر ابراهیم میرزای صفوی بپردازد. پرسش‌های اصلی عبارتند از: 1- در خوانش اولیه متون مکتب نگارگری مشهد چه وجوهی از فرهنگ عامه عصر ابراهیم میرزای صفوی مشهود است؟ 2- در خوانش بینافرهنگی ثانویه، پیش‌متن‌های احتمالی کلامی و تصویری این متون کدامند؟ روش پژوهش تطبیقی- تحلیلی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد عناصر فرهنگی بسیاری از جمله سنت‌های مادی، رفتاری و گفتاری در نگاره‌های این مکتب اغلب مبتنی بر پیش‌متن‌های تصویری احتمالی درون فرهنگی خراسان بزرگ در عهد ابراهیم میرزای صفوی و در کتابخانه‌ او مصور شده است که با بررسی آن‌ها بسیاری از آداب و رسوم فرهنگ عامه مردمان آن روزگار و نیز برخی ویژگی‌های تصویری مکتب نگارگری مشهد علاوه بر سنن تصویری مکاتب گذشته مشهود است.

the intercultural reading of illustrated texts in the mashhad miniature school based on michael rifaterre’s theories

introduction: culture is the common way of life, thought and action of human beings in a society, and, popular culture includes customs and beliefs that have been formed in different periods and are the origin of art, literature, culture, and in a word, the identity of a nation. therefore, it is necessary to understand and introduce popular culture in each period and study its reflection in the artworks left.michael riffaterre is one of the second-generation theorists of intertextuality, who, unlike the first-generation theorists who focused more on productive intertextuality and theorizing, deals with applied intertextuality. he gives an independent identity to intertextual reading, and this causes him to propose two levels of reading, i.e., imitative reading and symbolic reading. imitative reading is formed based on the relationship that a text establishes with the social and cultural context. however, the symbolic reading is based on the symbolic system of the text. based on these two types of reading which are complementary to each other, the intercultural reading of texts also explains the possible pre-texts inside and outside the culture of a text, and in addition to discovering the deep semantic layers of cultural aspects, it also examines their possible pre-texts. such a reading of the text is a useful tool for popular culture studies, especially based on the literature and art of society.