پی‌جویی بازنمایی دوگان‌های رویارو در ارداویراف‌نامه پشوتان

لوی‌استروس نظریه‌پرداز ساختارگرا، در تحلیل ساختاری اسطوره‌ها با هدف فروکاستن اسطوره‌ها به اجزای شکل‌دهنده‌ِ آن‌ها به تقابل‌های دوگانه‌ای رسید که بازتاب رویارویی میان طبیعت و فرهنگ هستند. در نگاه او انسان ابتدایی با توسل به تضادها و تفاوت‌ها می‌توانست معنای رویدادهای زندگی را دریابد. کتاب ارداویراف‌نامه روایت معراج موبدی به نام ارداویراف به جهان پس از مرگ و مشاهده عوالم برزخ، دوزخ و بهشت و پاداش کردار نیکان و جزای بدان است. یکی از نسخه‌های نگارگری‌شده این متن، در کتابخانه‌ دانشگاه منچستر محفوظ است که با نام نسخه‌بردار زردشتی آن پشوتان جیوهیرجی هومجی شناخته می‌شود. هدف از این پژوهش، درک چگونگی ترجمه‌ بیناسامانه‌ای متن ادبی به متن دیداری در نسخه ‌ارداویراف‌نامه پشوتان و بررسی شیوه‌ بهره‌گیری نگارگر از دوگان‌های رویارو طبق تعریف لوی‌استروس برای انتقال مفاهیم درونی روایت است. این نوشتار یک موردکاوی با رویکرد تحلیلی تفسیری و با هدف توسعه‌ای است که داده‌های آن به شیوه کیفی داده‌اندوزی شده‌اند. نتیجه‌ این پژوهش نمایان می‌سازد که، نگارگر آگاهانه از دوگان‌های رویارو هم‌چون پوشیدگی/ برهنگی، جهت راست/ جهت چپ، جوانی/ پیری، زیبایی/ زشتی، انسانی/ حیوانی، حضور در جمع/ تنهایی، آزادی/ اسارت، زمینه روشن/ زمینه تیره، امنیت/ شکنجه و.. برای بازنمایی هرچه بهتر مفاهیم متن نوشتاری و بیان کیفیات و ویژگی‌های دو عالم دوزخ و بهشت و شرح حال نیکان و بدان استفاده نموده است. هم‌چنین، نگارگر به سلیقه‌ خود از ابزارهایی که نگارگری در اختیار او نهاده هم‌چون رنگ، تباین، فضاسازی و ترکیب‌بندی بهره گرفته تا آن‌چه متن منظوم از انتقال آن ناتوان است، بازنمایی کند.

“a survey on representation of binary oppositions in the arda viraf namah of peshotan”

this article titled “a survey on representation of binary oppositions in the ardaviraf nameh of peshotan is written by dr. sadreddin taheri[1], assistant professor at the art university of isfahan, and afifeh shahpir[2], m.a. graduate of art studies at the art university of isfahan.religions have always played a special role in human societies. iran’s civilization, as one of the oldest human civilizations, is no exception. religion can be considered as a set of collectively accepted beliefs that define concepts such as the soul, god, life, the world after death, and heaven and hell. the after-death world is one of the things that have been emphasized in both semitic and non-semitic religions. in pahlavi texts related to the zoroastrian religion, the world after death, heaven, and hell have been mentioned many times. one of the most important zoroastrian sources related to the world after death is called ardaviraf nameh. according to this text, during the time of alexander the macedonian, the texts of avesta and zand were burned, religion was forgotten and people became corrupt. so the mobeds (monks) decided to choose the most pious man and send him to after world in search of the truth. after consuming mei and meng (drugs) for seven days and nights, ardaviraf went to visit the afterlife and there he met with ahura mazda and amesha sepandan. he, along with azar and soroush, witnessed the reward and punishment of people in heaven and hell. one of the illustrated copies of this text is preserved in the manchester university library, which is known by the name of its zoroastrian copyist, peshotan jiv hirji homji. despite the importance of ardaviraf nameh as one of the pahlavi sources in ancient iranian literature and also the place of these folios among zoroastrian paintings, so far, no detailed research has been done on this visual version.