>
Fa   |   Ar   |   En
   جایگاه متن در تقریر سبک زندگی اسلامی  
   
نویسنده احمدی محمدحسن
منبع پژوهش نامه سبك زندگي - 1399 - دوره : 6 - شماره : 1 - صفحه:9 -27
چکیده    متن دینی، همواره جایگاه خاصی در نظام تعالیم اسلامی ازجمله سبک زندگی اسلامی داشته است. این اعتبار ویژه را البته نمی‌توان چندان بدون چالش تصور کرد. نوع تقریر متن دینی و به عبارتی، چگونگی ارتباط‌بخشی بین متن دینی و مسائل سبک زندگی، موضوع و سوال اصلی این مقاله است. روش ما برای رسیدن به پاسخ این سوال، روش تحلیل انعکاسی متن است که متن دینی را بسان یک موضوع اجتماعی، از منظر انعکاس آن در محیط پیرامون بررسی می‌کند. برای استخراج و کشف سبک زندگی دینی، دو رویکرد افراط و تفریط در تقریر رابطه متن و معرفت دینی، قابل تقریر است. رویکرد افراطی، تلاش دارد تا ضرورتاً در مواجهه با هر معرفتی، راهی برای استناد به متن دینی بیابد و عملاً معرفت بدون استناد به متن را معرفت نمی­داند. لزوم پرهیز از نگاه کمّی به گزاره­های دینی و همین­طور لزوم توجه به انتقال تمدنی معارف در کنار انتقال در قالب اخبار آحاد، این رویکرد را با چالش مواجه می­کند. در مقابل، واگرایی از متن، آسیب قابل‌توجهی در نهادینه‌شدن سبک زندگی در جامعه ازجمله فاصله گرفتن از ادبیات انگیزشی خود متن است. در ایجاد تعادل بین این دو رویکرد و رسیدن به رویکرد مختار این پژوهش، چهار متغیر تاثیرگذار در نوع مواجهه با متن مورد بررسی قرار می­گیرند که عبارت‌اند از: «نوع طبقه­بندی گزاره­های دینی»، «تحلیل کمّی گزاره­های دینی»، «سیاق گفتاری و نوع خوانش متن دینی» و «انتقال تمدنی معارف». نتیجه نهایی بررسی این متغیرها، آن خواهد بود که اولاً پی‌جویی از سبک زندگی را نه صرفاً در میان اخبار آحاد بلکه در میراث تمدنی باید جستجو کرد و ثانیاً توجه به دلالت‌های انعکاسی خبر واحد و بار تمدنی گزاره‌های خاصی چون: «جملات منتقله» و «جملات نشان‌دار» در انتقال سبک زندگی اسلامی، به‌مراتب، دارای کارکرد بیشتری نسبت به اخبار آحاد و درگیر شدن در نزاع‌هایی چون «حجیت خبر واحد» یا «تقدم بررسی سندی یا محتوایی» است.
کلیدواژه سبک زندگی دینی، متن گرایی، واگرایی از متن، تفسیرگریزی
آدرس دانشگاه تهران, گروه آموزشی قرآن و حدیث, ایران
پست الکترونیکی ahmadi_mh@ut.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved