پیش‌ران‌های موثر بر آیندۀ مشاورۀ شغلی در ایران

اهداف: موضوع اشتغال و مسایل مرتبط با آن یکی از مهم‌ترین عرصه‌های نظام اجتماعی و مسایل حوزۀ حکمرانی محسوب می‌شود. با توجه به شرایط پیش رو، مسائل و نیازهای در حال شکل‌گیری، مسالۀ اصلی این پژوهش، تحلیل محیطی نظام مشاورۀ شغلی در ایران آینده و شناسایی مهم‌ترین پیش‌ران‌های موثر بر آیندۀ نظام مشاورۀ شغلی با رویکرد محیط‌شناسی راهبردی است. رویکرد نظری این پژوهش برای شناسایی پیش‌ران‌ها، مشتمل بر برخی نظریه‌های آینده‌پژوهی مانند مثلث آینده‌پژوهی و رویکرد چهار بعدی دی تور (توجه به رویدادها، روندها، تصاویر و اقدامات) بوده است. روش مطالعه: روش انجام این پژوهش، آمیخته (کمی و کیفی) بود و پژوهش‌گر به تناسب مراحل تحقیق و سوالات مختلف خود از روش‌های متعددی بهره گرفته است؛ اما روش اصلی گردآوری اطلاعات پویش محیطی از طریق مرور ادبیات و تکنیک دلفی یا مصاحبه‌های خبرگی با کارشناسان و نیز مرور اسناد و سیاست‌ها بوده است. روش نمونه‌گیری، هدفمند و ابزارهای پژوهش، مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و پرسش نامه‌های بسته بود. روش‌های تجزیه‌و‌تحلیل شامل آمار توصیفی برای داده‌های پرسش‌نامه‌های بسته و تحلیل ماتریس متقاطع با استفاده از نرم‌افزار میک میک بود. یافته‌ها: یافته‌های اصلی نشان داد مشاورۀ شغلی از میان 147 پیش‌ران شناسایی‌شده، تحت تاثیر سه پیش‌ران کلیدی سامان‌دهی موسسات کاریابی و مشاورۀ شغلی و برقراری ارتباط بین آن‌ها، داشتن افق و برنامه‌ریزی بلندمدت و نیاز اقشار مختلف جامعه به مشاورۀ شغلی است. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد برای فعال‌سازی و توسعۀ نظام مشاورۀ شغلی در ایران بایستی تمرکز نظام سیاست‌گذاری تواماً بر سامان‌دهی نهادهای ذی‌ربط، تدوین برنامه‌های درازمدت و توجه به نیازهای گروه‌های مختلف سنی جنسی و شغلی است.

drivers affecting the future of career counseling system in iran

objectives: considering the multifaceted uncertainties, evolving conditions, and emerging societal needs, this research aims to analyze the future landscape of the career counseling system in iran through a strategic environmental lens. the primary objective is to identify the key drivers shaping the future of this system, grounded in futures studies theories such as the futures research triangle and dator’s four dimensional approach (focusing on events, trends, images, and actions). methods: this study employs a mixed methods design (qualitative and quantitative), utilizing multiple data collection approaches tailored to each research stage. the primary methods included environmental scanning (via literature review), delphi technique (expert interviews), analysis of policy documents, and structured observations. a purposive sampling strategy was adopted, with data collected through semi structured interviews and closed ended questionnaires. data analysis entailed descriptive statistics (for quantitative data) and cross impact matrix analysis (using micmac software). results: from 147 identified drivers, three emerged as pivotal for iran’s career counseling system: 1. coordination and integration among career counseling and job search institutions, 2. long term strategic planning and foresight, and 3. diverse societal demand for career counseling services. conclusion: to enhance the efficacy and scalability of iran’s career counseling system, policymakers must prioritize institutional coordination, evidence based long term strategies, and inclusive service delivery addressing the needs of varying demographic (age/gender) and occupational groups.