نوگرایی و گرایش به طلاق: مطالعه‌ای در مورد زنان همسردار شهر رشت

اهداف: در سال‌های اخیر، با توجه به اوج‌گیری جریانات مدرنیته، یکی از مهم‌ترین مسائل اجتماعی که بیش از پیش جوامع امروزی را درگیر خود کرده، مسالۀ طلاق است؛ اما بررسی پیشینۀ تحقیق نشان داد که توجه چندانی به مبحث نوگرایی و ابزار سنجش این مفهوم کلیدی و تاثیر آن بر میزان گرایش به طلاق به‌ویژه در بین زنان در پژوهش‌های اجتماعی صورت نگرفته است. بر اساس این، هدف پژوهش حاضر تبیین رابطۀ بین متغیرهای نوگرایی و میزان گرایش به طلاق زنان در شهر رشت می‌باشد. روش مطالعه: پژوهش حاضر از نوع کمی و مبتنی بر پیمایش است. جامعۀ آماری کلیۀ زنان همسردار شهر رشت و حجم نمونه شامل 400 نفر از آن‌هاست که با شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسش‌نامۀ محقق ساخته و چارچوب نظری پژوهش نظریۀ فردی شدن اولریش بک می‌باشد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین تحصیلات، درآمد، نوگرایی، کاهش ارزش‌های سنتی، آزادی انتخاب و بازاندیشی در نقش‌های جنسیتی و میزان گرایش به طلاق زنان رابطه وجود دارد، شدت و جهت این رابطه، متوسط و مستقیم است. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که متغیرهای مستقل می‌توانند 35% تغییرات مربوط به میزان گرایش را به طلاق پیش‌بینی کنند. متغیرهای افول ارزش‌های سنتی، آزادی انتخاب، درآمد و بازاندیشی در نقش‌های جنسیتی دارای بیشترین قدرت تبیین تغییرات میزان گرایش به طلاق زنان هستند. نتیجه‌گیری: افزایش روزافزون نوگرایی و مولفه‌های آن علی‌الخصوص کاهش ارزش‌های سنتی و افزایش آزادی انتخاب در جوامع امروزی و ایجاد اندیشه‌های نو در زنان نسبت به حقوق و جایگاهشان سبب گرایش فزایندۀ زنان به طلاق در شهر رشت شده است که می‌تواند موجب شکل‌گیری شکل‌های نوینی از خانواده همچون مادرهای مجرد و ... شود و لازم است که جامعۀ آمادگی لازم برای درک و سازگاری و حمایت این شکل‌های جدید را در نهاد خانواده داشته باشد.

modernism and tendency to divorce: a study on married women in rasht city

objectives: in recent years, due to the rise of modernity trends, one of the most important social issues that has increasingly involved today’s societies is the issue of divorce; however, a review of the research background showed that little attention has been paid to the topic of modernity and its impact on the rate of divorce, especially among women. accordingly, the present study aims to explain the relationship between modernity variables and the rate of divorce among women in rasht. study method: the present study is quantitative and survey-based. the statistical population is all married women in rasht and the sample size includes 400 of them, who were selected using stratified random sampling. the research tool is a researcher-made questionnaire and the theoretical framework of the study is ulrich beck’s theory of individualization. findings: the results showed that there is a relationship between education, income, modernity, decline in traditional values, freedom of choice, rethinking of gender roles, and the rate of divorce among women, and the intensity and direction of this relationship are moderate and direct. the results of multiple regression analysis showed that independent variables can predict 35% of the changes related to the tendency to divorce. the variables of decline in traditional values, freedom of choice, income, and reflection on gender roles have the greatest power to explain changes in the tendency to divorce of women. conclusion: the increasing modernity and its components, especially the decline in traditional values and the increase in freedom of choice in today’s societies, and the creation of new ideas in women about their rights and status, have caused the increasing tendency of women to divorce in the city of rasht, which can lead to the formation of new forms of family such as single mothers, etc., and the society must be prepared to understand, adapt to, and support these new forms in the family institution.