تحلیل مدل مفهومی شاخص های موثر بر تامین مالی در شرایط بحران: شواهدی از دوران بیماری همه‌گیر کووید 19 و تحریم

از عوامل کلیدی برای پیشرفت و پایداری اقتصاد کشورها، ایجاد نظام تامین مالی مناسب برای شرکت ها است. نظام تامین مالی شرکت ها باید با توجه به تحولات گسترده و سرعت بالای محیط کسب و کار، به روزرسانی و بهینه سازی شود و در مواجهه با فرصت ها و تهدیدهای متنوع پاسخ مناسبی ارائه دهد. در دهه گذشته، شرکت‌ها درکشور با دو بحران بزرگ تشدید تحریم ها و کووید19 مواجه شدند که به نظر تاثیر عمیقی بر تامین مالی آن‌ها داشته است. در این راستا، پژوهش حاضر با مطالعه نسبتا جامع ادبیات پژوهش ابعاد اثرگذار بر توسعه نظام تامین مالی شرکت‌ها را شناسایی و سپس با استفاده از روش‌ معادلات ساختاری مدل پیشنهادی را تحت تاثیر تحریم و کووید19 مورد آزمون تجربی قرار داد. به عبارتی، این مطالعه به دنبال پاسخ به این چالش بود که تاثیرپذیری الگوی تامین مالی از عوامل درون و برون شرکتی تحت تاثیر تحریم و کووید19چگونه است. بدین منظور داده های 159 شرکت طی سال های 1392 تا 1401 (1590 شرکت- سال) برای بررسی 14 فرضیه تدوین شده، گردآوری و با بکارگیری روش معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار smartpls4 در قالب سه مدل جداگانه آزمون شد. الگوی تامین مالی به سه بخش داخلی، خارجی کوتاه مدت و خارجی بلندمدت تقسیم شد. نتایج پژوهش نشان داد که بحران تحریم و کووید19 تاثیر ویژگی های حسابرسی، عملکرد مالی، عملکرد بازار، کارایی سرمایه‌گذاری، ارتباطات سیاسی بر تامین مالی داخلی از طریق سود انباشته و همچنین، تاثیر عملکرد مالی، عملکرد بازار، کارایی سرمایه‌گذاری، ارتباطات سیاسی و ویژگی های شرکتی بر تامین مالی خارجی کوتاه مدت و بلندمدت را به طور معنی داری کاهش و تاثیر عدم اطمینان اقتصادی بر تامین مالی داخلی از طریق سود انباشته و  تامین مالی خارجی کوتاه مدت و بلندمدت را افزایش  می دهد. در نهایت نیز بر اساس ضرایب تعیین هر سه مدل پژوهش مشخص شد که سازه های منتخب، قدرت تبیین و توضیح بیشتری برای تامین مالی خارجیبلند‌مدت نسبت به تامین مالی داخلی و تامین مالی خارجی کوتاه مدت را دارند.

analysis of the conceptual model of indicators affecting financing in crisis conditions: insights from covid-19 pandemic and sanction

abstractone of the key factors for the development and stability of countries’ economies is the creation of a suitable financing system for companies. the financing system of the companies should be updated and optimized should provide an appropriate response in face of various opportunities and threats. in the last decade, companies in the country faced two major crises, the intensification of sanctions and covid-19, which seems to have had a profound effect on their financing. in this regard, the present study identified the dimensions affecting the development of the financing system of companies by comprehensively studying the research literature and then experimentally tested the proposed model under the influence of sanctions and covid-19 using the structural equation method. in other words, this study sought to answer the challenge of how the effectiveness of the financing model is influenced by the sanctions and covid-19.for this purpose, the data of 159 companies during the years 2013 to 2022 (1590 companies-years) were compiled to examine 14 hypotheses and were tested using the structural equation method using smartpls4 software in the form of three separate models.the financing model was divided into three parts: internal, short-term external and long-term external.the results of the research showed that the sanctions and covid-19 crisis have an effect on audit characteristics, financial performance, market performance, investment efficiency, political communication on internal financing through retained earnings, as well as the effect of financial performance, market performance, investment efficiency, political communication and corporate characteristics significantly reduce short-term and long-term external financing and increase the impact of economic uncertainty on internal financing through retained earnings and short-term and long-term external financing.finally, based on the determination coefficients of all three research models, it was determined that the selected structures have more explanatory power for long-term financing than internal financing and short-term financing.