زبان فارسی و بازسازی هویت ایرانی در دوره عباسیان(رویکردی تاریخی)

بان فارسی و به‌ویژه تحولات آن از فارسی میانه تا فارسی دری، افزون بر مطالعات ادبی و زبان‌شناسی، نیازمند مطالعه تاریخی و هویتی است. شناخت عوامل تاریخی و سیاسی موثر بر حفظ زبان فارسی از سوی ایرانیان و جایگزین نکردن زبان عربی به جای آن، و درعین‌حال، بهره جستن از الفبای عربی برای ارائه مکتوب آن، نیازمند بازخوانی بستر تاریخی تحولات زبانی ایرانیان، به‌خصوص در سده‌های نخست هجری است. در آن دوران، ایرانیان در زندگی روزانه خود شاهد رویارویی دو زبان فارسی پهلوی و زبان عربی بودند و زبان عربی به‌عنوان زبان دین و دنیای آن روزگاران، می‌رفت تا به زبان نخست ایرانیان تبدیل شود. پژوهش حاضر، با روش تحلیلی و بهره بردن از منابع کهن و جدید، کوشیده است این موضوع را بررسد. یافته‌های پژوهش، نشان می‌دهد که شرایط تاریخی از یک سو، و انگیزه هویت‌یابی ایرانیان در برابر اعراب مسلمان از سوی دیگر، کمک کرد تا از درون این چالش، زبان جدیدی به نام فارسی دری زاده شود و در ادامه، به پناهگاه اصلی هویت ایرانیان مبدل گردد. با رسمیت یافتن این زبان بود که هویت ایرانیان نیز از دیگر اقوام تمایزی بیشتر یافت.

persian language and reconstruction of iranian identity in abbasid era: a historical approach

the persian language, especially its developments from the middle persian to dari persian requires the historical and identity related as well as the literary and linguistic studies. appreciating the historical and political factors affecting the preservation of the persian language by the iranians and at the same time, taking advantage of the arabic alphabet for its written presentation, requires reviewing of the historical context of iranian linguistic developments, particularly in the first centuries after hijrah. during that period, the iranian witnessed the confrontation of the two pahlavi persian language and the arabic language in their daily lives, and arabic, as the language of religion of that time, was on its way to become the primary language of the iranian. the present study has investigated this issue relying on the analytical method of research as well as the ancient and modern sources. the research findings indicate that the historical conditions on the one hand, and the motivation of iranians to find their identity against the muslim arabs on the other hand, led to the development of a new language called dari persian which later became the main resource of iranian identity. the officialization of this language caused the iranian identity to become more distinct from the other ethnic groups.