تاثیر موسیقی‌درمانی بر توجه اشتراکی، پردازش حسی و مهارت‌های اجتماعی- ارتباطی در کودکان اُتیسم

مقدمه: مشکل اصلی کودکان مبتلا به اختلال طیف اُتیسم، ضعف در مهارت‌های اجتماعی-ارتباطی است و اختلال در توجه ‌اشتراکی و نقص در پردازش ‌حسی تشدیدکنندۀ این ضعف هستند. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر موسیقی‌درمانی بر توجه ‌اشتراکی، پردازش ‌حسی و مهارت‌های اجتماعی-ارتباطی در کودکان اُتیسم انجام شد.مواد و روش‌ها: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه گواه همراه با دوره پیگیری بود. جامعه پژوهش کلیۀ کودکان با اختلال اُتیسم با عملکرد بالا به‌همراه مادرانشان بودند که در مرکز یاوران زینب شهر اصفهان در سال‌های 1401-1402 خدمات دریافت می‌کردند. 30 کودک اُتیسم-مادر به‌عنوان نمونه به‌روش در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه گمارده شدند. برای اجرای پیش‌آزمون مقیاس ارتباط اجتماعی اولیه (escs) توسط محققان و پرسشنامه وضعیت حسی وین‌دان (sp) و نیمرخ مهارت‌های اجتماعی (assp) توسط مادران تکمیل گردید. گروه آزمایش 12 جلسه موسیقی‌درمانی دریافت کرد. گروه گواه در این مدت در لیست انتظار بود. پس از اتمام جلسات و 45 روز بعد مجدداً پرسشنامه‌ها تکمیل شدند. تحلیل‌های آماری با استفاده از آزمون واریانس با اندازه‌گیری مکرر و به‌وسیله نرم‌افزارspss 24 انجام گردید.یافته‌ها: طبق نتایج اثر متغیر درون‌گروهی بر توجه ‌اشتراکی، پردازش ‌حسی و مهارت‌های اجتماعی-ارتباطی معنادار بود (0/05≥p)، همچنین اثر متغیر بین گروهی مداخله نیز در افزایش توجه ‌اشتراکی (0/831=e)، پردازش ‌حسی (0/177=e) و مهارت‌های اجتماعی-ارتباطی (0/265=e) معنادار محاسبه شد (0/05≥p)؛ یعنی موسیقی‌درمانی نمرات توجه ‌اشتراکی، پردازش ‌حسی و مهارت‌های اجتماعی-ارتباطی را نسبت به گروه گواه بهبود بخشیده است.نتیجه‌گیری: به‌منظور بهبود توجه اشتراکی، پردازش ‌حسی و مهارت‌های اجتماعی- ارتباطی کودکان اُتیسم می‌توان از موسیقی‌درمانی استفاده نمود.

the effect of music therapy on joint attention, sensory processing, and social-communication skills in autistic children

introduction: children with high-functioning autism spectrum disorder (asd) primarily struggle with deficits in social-communication skills, which are further exacerbated by impairments in joint attention and sensory processing. this study aimed to investigate the effect of music therapy on joint attention, sensory processing, and social-communication skills in children with autism.methods: this quasi-experimental study employed a pretest-posttest design with a control group and a follow-up phase. the study population included all children diagnosed with high-functioning asd and their mothers, all of whom received services at the zainab center in isfahan (iran) during 2022-2023. a convenience sampling method was used to select 30 child-mother dyads, who were then assigned to either the experimental or control group. baseline assessments included the early social-communication scales (escs), administered by the researchers, and the winnie dunn sensory profile (sp) and autism social skills profile (assp), completed by the mothers. the experimental group underwent 12 sessions of music therapy, while the control group remained on a waitlist. post-intervention assessments were conducted immediately after the sessions and again after a 45-day follow-up period. data were analyzed using repeated-measures analysis of variance (anova) in spss software (version 24).results: the results indicated that music therapy significantly improved joint attention (e=0.831), sensory processing (e=0.177), and social-communicative skills (e=0.265) compared to the control group (p<0.05). both within-group and between-group effects of the intervention were statistically significant (p≤0.05), confirming the efficacy of music therapy in enhancing these domains.conclusion: music therapy can be effectively utilized to improve joint attention, sensory processing, and social-communication skills in children with autism.