مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک و درمان شناختی رفتاری بر میزان توجه دانش‌آموزان دختر مبتلا به وسواس فکری-اجباری

مقدمه: وسواس فکری نوجوانان دربرگیرنده تمامی افکار مزاحمی است که در بدترین حالت ممکن به‌صورت مکرر آن‌ها (به‌خصوص دختران) را درگیر می‌کند. پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیک و درمان شناختی-رفتاری بر توجه افراد مبتلا به وسواس فکری انجام شد.مواد و روش‌ها: مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون-پیگیری (2 ماهه) و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دختران مبتلا به وسواس فکری در مقطع متوسطه اول و دوم مناطق 1 و 3 شهر تهران در سال 1401 بود که از بین آن‌ها 45 نفر (هر گروه 15 نفر) به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه‌های آزمایشی و کنترل جای‌دهی شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های وسواس فکری-اجباری مادزلی (1977) و آزمون عملکرد پیوسته رازولد و همکاران (1956) استفاده شد. در گروه‌های آزمایش 1 و 2 به ترتیب، بسته‌های درمان شناختی-رفتاری و رفتاردرمانی دیالکتیک (هر بسته 8 جلسه 90 دقیقه‌ای) اجرا شد. تحلیل داده‌ها توسط نرم‌افزار spss نسخه 22 و روش تحلیل واریانس آمیخته چندمتغیری انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر دو روش درمان شناختی-رفتاری و رفتاردرمانی دیالکتیک سبب بهبود زیرمقیاس‌های خطای حذف (به ترتیب با 8/252- و 8/112- =md)، خطای ارتکاب (2/6- و 1/269- =md) و زمان عکس‌العمل (11/756- و 17/227- =md) دختران مبتلا به وسواس فکری، نسبت به گروه کنترل شده است (0/05>p)؛ همچنین، نتایج روش‌های درمان شناختی-رفتاری با رفتاردرمانی دیالکتیک در خطای ارتکاب و زمان عکس‌العمل متفاوت بودند.نتیجه‌گیری: با توجه به آسیب‌پذیری روانی دختران مبتلا به وسواس فکری اجباری می‌توان از بسته‌های درمان شناختی-رفتاری و رفتاردرمانی دیالکتیک جهت بهبود سطح روان‌شناختی آنان بهره برد.

comparison of the effectiveness of dialectical behavior therapy and cognitive-behavioral therapy on the level of attention in girl students with obsessive-compulsive disorder

introduction: adolescent obsessive-compulsive disorder includes all disturbing thoughts that, in the worst possible case, involve them (especially girls) repeatedly. the present study aimed to compare the impact of dialectical behavior therapy (dbt) and cognitive-behavioral therapy (cbt) on attention in patients with obsessive-compulsive disorder (ocd).methods: in this quasi-experimental research, employing a pretest-posttest-follow up (2 months) control group design, the study population comprised girls diagnosed with ocd from the first and second level secondary schools in districts 1 and 3 of tehran, iran, during 2022. through convenience sampling, a total of 45 (15 people in each group) participants were randomly selected and allocated to the experimental and control groups. in order to collect data, the maudsley’s obsessive compulsive inventory (1977) and the rosvold’s continuous performance test (1956) were employed. the cbt and dbt (8 sessions of 90 minutes each) were administered to experimental groups 1 and 2, respectively. the analysis of the collected data was conducted using spss22, employing the method of multivariate mixed analysis of variance.findings: the results showed that both methods cbt and dbt improved subscales of omission error (md=-8.112, -8.252), commission error (md=-1.269, -2.6), reaction time (md=-17.227, -11.256) in girls with ocd when compared to the control group (p<0.05). moreover, it was found that the method of cbt works better than dbt in the case of commission errors, but this result is the opposite in the reaction time.conclusion: considering the psychological vulnerability of obsessive-compulsive girls, cbt and dbt packages can be used to improve their psychological level.