بررسی ارتباط بین تراکم توده استخوانی و ترکیب بدنی در میان یک جمعیت ایرانی: مطالعه‌ای مقطعی

مقدمه: امروزه پوکی استخوان شیوع بالایی دارد و با توجه به اقلیم خاص ایران و کمبود پژوهش‌های جامع در این زمینه، این مطالعه با هدف بررسی ارتباط ترکیب بدنی و تراکم توده استخوانی (bmd) در یک نمونه تصادفی از جمعیت ایرانی، در راستای بررسی ارتباط بین ترکیب بدنی و تراکم توده استخوانی و ارائه راهکارهایی برای پیشگیری و درمان بهتر در جهت کاهش عوارض و هزینه‌های ناشی از آن، انجام شد.مواد و روش‌ها: 1500 شرکت‌کننده از مراجعه‌کنندگان یک کلینیک سلامت در تهران، شامل 570 مرد (38 درصد) و 930 زن (62 درصد)، با سن بالای 15 سال در سال‌های 1395 و 1396 به شیوه انتخاب تصادفی انتخاب شدند. ترکیب بدنی و bmd با استفاده از dxa اندازه‌گیری شد و افراد در شش گروه z-score طبقه‌بندی شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که افزایش توده چربی با کاهش bmd در تمام نواحی اندازه‌گیری‌شده همراه است. تحلیل رگرسیون رتبه‌ای نشان داد که جنسیت (0/001=p)، وضعیت یائسگی (0/001=p)، توده چربی تنه‌ای (0/001=p) از عوامل تاثیرگذار بر z-score مهره‌های کمری هستند.نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه بر اهمیت توجه به ترکیب بدنی در کنار bmd برای پیشگیری و کنترل پوکی استخوان تاکید دارد و لزوم اصلاح یا اجتناب از عوامل خطر مرتبط را برجسته می‌کند.

association between bone mineral density and body composition in an iranian population: a cross-sectional study

introduction: osteoporosis has become increasingly prevalent worldwide. given iran’s unique climatic conditions and the paucity of comprehensive research in this field, this study aimed to investigate the relationship between body composition and bone mass density (bmd) in a random sample of the iranian population. the findings aimed to inform more effective prevention and treatment strategies to reduce osteoporosis-related complications and associated healthcare costs.methods: this cross-sectional study randomly selected 1500 participants, 570 men (38%) and 930 women (62%), aged >15 years from a health clinic in tehran (iran) during 2016-2017. body composition and bmd were measured using dual-energy x-ray absorptiometry (dxa), with participants stratified into six z-score categories based on their measurements.results: the analysis revealed an inverse relationship between fat mass and bmd across all measured anatomical sites. rank regression analysis identified three significant predictors of lumbar spine z-scores, including sex (p=0.001), menopausal status (p=0.001), and trunk fat mass (p=0.001). conclusion: these findings underscored the clinical importance of considering body composition parameters alongside bmd measurements in osteoporosis prevention and management. the results particularly highlighted the need for targeted interventions addressing modifiable risk factors, especially trunk adiposity, in at-risk populations.